Zararlı alışkanlıkları önleme konusunda rehber öğretmeninin rolü

Madde bağımlılığı denilince negatif bir duygu mu sarıyor içinizi sizlerin de benim gibi. Benim  çocukluğumdan beri en hassas olduğum konulardan biri, bir bireyin kendini ve hislerini iptal etmesi. İnsanların ruhlarına hitap etme şansını elde eden biz psikolojik danışmanlar… lütfen ama lütfen bu konuda duyarlı olalım. Her geçen gün biraz daha yaygınlaşan bağımlılıklar adına ne yapılabilir anlamında kafa yoralım. Ne kadar önemli bir bireyin bağımlılığın önüne geçilmesi. Düşünsenize dokunabilecek kadar yakınımızda olan nice yavrular belki de bir cehennem sokağına adım atmaktalar. Onu o yoldan çevirmek bir çocuğun elinden tutmak sizin sayenizde bir kişinin baly, tiner,çakmak gazı, alkol, esrar gibi bir ölümcül tehlikenin esaretinden kurtulması dünyadaki en güzel şey değil midir? Ya da şöyle düşünelim en sevdiğiniz insanlardan birisi bağımlı olsa ve siz onun psikolojik danışmanı tarafından çağırılıp haberdar edilseniz ne hissedersiniz? Hani tıpkı beyin kanaması geçiren bir yakınınızın doktoru sizinle konuşurken duyarsız davranınca nasıl da sinirleniyor öfkeyle doluyorsanız daha dehşetlisini yavrunuzun çaresizliği karşısında yaşar mısınız yaşamaz mısınız? Sevgili meslektaşlarım, söz konusu “insan” olunca,  hiçbir fedakarlıktan kaçınmamak gerekir diye düşünüyorum. Bazı şeylerin para, makam, mevki, mevzuat vs. gibi kavramlarla değeri ölçülemez. Bizim mesleğimiz de karşılaştığımız tüm duygular adına paha biçilemez bir noktada. Yeter ki bizler kendimize ciddi anlamda güvenelim, birilerinin övgüsünü, birilerinin sahiplenmesini, birilerinin ödüllendirmesini beklemeyelim. Zira güvensizlik dış odaklılığa neden olur. O zaman hep dış koşullar sorgulanır. İdare, veli, amirler mesai saatleri yasalar, yönetmelikler vs çıkmazında tabiri caizse “yerim dar” deyip oynayamayan kız misali bizlerde iş yapamaz hale geliriz. Nitekim gelmekteyiz de… Bir psikolojik danışman olarak bizleri tüketen şeylerin elbetteki farkında, mesleğin içinden biri olarak bunları yazıyorum. Kim istemez ki mesleğimizin daha çok kıymeti bilinsin, daha mükemmel şartlarda çalışabilelim fakat ben yine de diyorum ki o kıymeti belirleyecek olan da aslında en başta kendimim!!!

Zararlı alışkanlıkları önleme konusunda rehber öğretmenler neler yapabilir? Rehber öğretmen nasıl davranmalıdır?

Cehennem sokağında bir gençlik var. Akıllarını iptal edip hayatlarını mahveden ölümle eş değer bir yokluğun girdabında debelenen ve her geçen gün yakınlarında duran ihmal edilen , örselenen bir çok genci de mıknatıs gibi kendilerine müthiş bir hızla çeken. Bizler de o sokağın yol ayrımında durmuş sağa sola bakmaktayız. Bazen gençlerin bu telaşını görüp ellerinden tutmakta bazen de daldığımız kahkahalar eşliğinde kimseyi duyamamaktayız. Lütfen dostlar işte tam da bu  noktada hassas olalım. Bir öğretmenin varlığı çok şeydir aslında bilene değerlendirene. Ben tek başıma ne yapabilirim ki demeyelim kesinlikle. Ailesinin mahvettiğini, düşünmediğini ben mi kurtaracağım diyen sesler var ne yazık ki bu mesleğin içinde. O kadar üzülüyorum ki. Lütfen ama lütfen tek yapmamız gereken şey inanmak ve biraz da sevgi sadece.

Madde bağımlılığı konusunda neler yapılabilir  diye düşündüğümüz zaman daha çok yapılan çalışmaların seminer vermekle sınırlı kaldığı ortaya çıkmaktadır. Oysa  seminer vermek her ne kadar önleyici bir çalışma olarak düşünülse de konu hakkında bilgi sahibi olmayan öğrenciler açısından da bir o kadar risk teşkil etmektedir. Konunun uzmanlar tarafından çok profesyonel bir şekilde ele alınması gerekir ve özendirici olmamasına dikkat edilmelidir. Bu nedenle bağımlılıklar konusunda genel bir bilgilendirme yapmak yerine bağımlı olan kişilerle bireysel psikolojik danışma yapmak ve profesyonel kriterlere riayet edilerek uygun bir grup oluşturulabilirse grupla psikolojik danışma yapmak esas alınmalıdır. Bağımlılık düzeyi tespit edilerek gerekli tıbbı yönlendirmelerin de yapılması  bu çalışmanın olmazsa olmazları arasındadır. Bağımlıklar tedavisi çok zor olan patolojilerdir. İrade ve işbirliği her zaman mümkün olmadığı için bir bağımlıyı tedavi etmek çoğu zaman imkansız bir hal almaktadır. Burada okul psikolojik danışmanları ve sınıf öğretmenlerinin önleyici rehberlik yapması toplumsal bir görevdir. Bu platformda çocukları meşgul etmek, düşük benlik saygısını pozitif bir algı boyutuna yükseltmek, akran özendiriciliğinin  önüne geçilmesi maksadıyla çocuklara varoluşsal alanlar oluşturmak onların yörüngesini daha işlevsel bir düzleme taşıyabilir. Tüm bunları,çocuklarımızı  önemseyip saygı duyarak karşımızda bir öğrenci değil de dışarda karşılaştığımız bir yetişkinle muhatap oluyor edasıyla yapmak?

Yapılacak çalışmalar arasında; çocukların ilgi ve yetenekleri doğrultusunda okul takımları oluşturularak okul dışı zamanlarını sportif ve kültürel faaliyetlere yöneltmek gereklidir. Satranç, masa tenisi, futbol, basketbol, voleybol, kros, tiyatro, müzik ve resim dallarında başarılı olabilecek çocuklarla özel gruplar oluşturulmalı ve risk altında bulunan çocuklara öğretmenler tarafından psikolojik  olarak destekleyici bir tutum geliştirilmelidir. Aslında uzatılan bir dostluk eli çok şeyi değiştirebilir. Kantinde beraber içilecek bir çayın yüreklerdeki tesiri haftalarca yapılacak yüzeysel görüşmenin mesafesini kapatır.

Aile ile  iş birliği yapmak çok önemli ve elzemdir.Özellikle maddeye başlama ihtimali yüksek olan risk altındaki çocuklarla mutlaka birebir görüşmeler yapılmalı, maddeye ulaşabileceği saatler ve mekanlar tespit edilmeli, ailelerle sıkı bir dialog kurularak çocukların evde olmaları gereken saatlerde evleri telefon ile aranmalıdır; fakat bütün bunlar yapılırken çocuğu bir dedektif gibi takip etmek ve baskı altında olduğu hissini oluşturmaktan kaçınılmalı çocukla ve aileyle pozitif bir iletişim kurulmalıdır. Çocukla yapılacak sözleşme ve çocuğun sürece dahil edilmesi ne kadar güçlü bağlarla sağlanırsa çocukların kendisini açması ve koruması  o kadar kolay ve mümkün olacaktır. Tüm bunları yaparken yorulmak, mesai saatlerinin dışına çıkmak ve koşturmak gerektiğinde bilmeliyiz ki bütün bu emekler karşı taraftaki muhatabımızın asla ve asla gözünden kaçmayan onu değiştirecek olan çok önemli kriterler arasındadır.

Okullarda bu çocukların ötekileştirilmemesi  önemlidir. Ders atmosferinde öğretmenlerin akademik başarıdan ziyade davranış ve eğitim boyutuna da odaklanarak çocuğu kazanmaya yönelik çalışma yapmasında yarar vardır. Çocukların  pozitif öğretmen davranışını su-i istimal edeceğine yönelik kaygılar mevcuttur. Ancak bizler risk altındaki çocuklarla yaptığımız çalışmalarda öğrencilerin  yapılan fedakarlıklar karşısında mutlaka  olumlu bir  tavır sergilediğini gözlemledik. Bu çalışmalarda sabır ve zaman süreci doğru izlememiz adına en önemli iki kriterdir. Bizler ne kadar içten ve samimi olursak öğrencilerimiz de o kadar güvenle bizim rehberliğimiz dahilinde hareket ediyorlar.Bu samimiyet taviz vermeyi içeren bir samimiyet değil, kararlı fakat  koşulsuz kabulü de içine alan hassas bir çizgide olmalıdır.

Okulların çocuklar tarafından sevilen bir mekan olması gerekir ki öğrenciler okuldan kaçmasınlar. Baharın gelmesi ile başlayan devamsızlıklar ya bir internet kafede ya da uygunsuz arkadaş çevresinde sona ermekte. Bizler bu konuyu tüm boyutlarıyla gözlemleyen bir konumda olduğumuz için hep öğrenciyi kazanmak adına hareket etmeli gerekirse tüm okulu pozitif bir tutum geliştirmek üzere eğitimden geçirmeliyiz.

Psikolojik Danışman Sümeyra GÜLER ÖZSOY

Kaynak: http://www.aktuelegitim.com/

Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

2 thoughts on “Zararlı alışkanlıkları önleme konusunda rehber öğretmeninin rolü

  1. Sigara konusunda Rehber öğretmen ne yapabilir? Sorusuna yanıt olabilecek nitelikte bir yazı olduğunu düşünmüyorum. Öğrencileri ötekileştirmeyelim, spor aktiviteleri gibi bilindik sözlerin içi boşalalı uzun zaman oldu sanırım. Bunlar yanlış demiyorum kesinlikle. Ama daha somut, daha pratik öneriler, resmi bir dilden iyi olurdu diye düşünüyorum.

    Reply
  2. sayın meslektaşım,
    ben de özellikle son günlerde bu konu hakkında çok kafa yoruyorum. Ben Sivas’ın bir ilçesinde bir lisede görev yapıyorum. Bağımlılık olarak sigara ve akıllı telefon bağımlılıkları mevcut. Bununla ilgili toplantılarda da konuşuluyor ama bir türlü ne yapılabileceği hakkında somut bir adım atamıyoruz. Bu konuyu ele aldığınız için teşekkür ediyorum. Önleyici rehberlik çalışmalarında yazınızda bahsetmişsiniz, bu etkinliklere katılmakla birlikte ikincil müdahaleler için de tartışalım derim ben.Bu konuda bence sınıf rehber öğretmenlerinden sınıflarda bağımlılık sorunu olan ve bu sorununa yakalanabilecek durumda olanların isimleri isteneblir. Bu öğrenciler için belirli bir ölçek geliştirilebilir. Bu ölçekte, öğrencilerin ne zaman başladıkları ne kadar kullandıkları, bu durumdan kimlerin haberinin olduğu, kimleri rol model aldığı, hangi ortamlarda madde kullanma gereksinimini daha çok hissettiği gibi sorular olabilir.
    Bu çalışmayla ilgili ne düşünüyorsunuz?

    Reply

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz