Biz ne kadar kabul etmesek de okullarda rehber öğretmenler problem çözmesi gereken kişiler  olarak bakılıyor. Bu beklentiler o kadar çeşitli oluyor ve çoğu zaman rehberliğin mantığıyla hiç alakası olmayan  bir durum alıyor ki burada rehber öğretmenler çaresiz ve işe yaramaz psikolojisine kolaylıkla kapılıyorlar. Bu olumsuz psikolojiyi hemen hemen hepimiz yaşamışızdır. Bazılarımız çok az bazılarımız fazlasıyla ve yaşıyoruzdur. Bu duygunun uyanmasında her ne kadar beklentiler sebep olmuş gibi görünse de tek sebep bu olmadığını düşünüyorum. Beklentilerin çeşitli olmasının yanında ? eğer özeleştiri yapmak gerekirse-biz rehber öğretmenler kendimizi ve hizmetimizi okullarda anlatmak da yeterli olamıyoruz. Bir rehber öğretmene görevinin ne olduğu sorulduğunda başarıyla anlatabilir. Ancak uygulamada somut olarak ne yaptığı ve bunun sonucunda ne gibi ürünler alacağı sorulduğunda suskun kalabilmektedir. Yada aslında kendiside cevabından tatmin olmadığı soyut birkaç cümle söyleyebilmektedir.

Rehberlik ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik hizmeti hiçte sanıldığı gibi boş, soyut ve gereksiz değildir. Bunu zaten her kez kabul ediyor. Acaba sorun nerde? Sorun kendimizi kendimize ve başkalarına ifade edemeyişimizde.  Yaptığımız işin önemini bizzat kendimizin kavrayamamasında saklıdır.

Biz ne işe yararız? mesleğimizin önemi ne? sorusundan dolayı mutsuz olan rehberlik öğretmenlere ne yapmalıyız sorusuna zaman zaman forumda, kısa yazılarla cevap vermeye çalıştım. Bu yazımda da kendimce konuyu biraz daha açarak cevap vermeye çalışacağım.

Zamanında devamlı kendim dışımdaki sistemleri ve bireyleri eleştirerek kendimi rahatlatmaya ve haklı görmeye çalışırdım. İnsanlar rehberlik hizmetini almaya hazır değil, değer vermiyorlar, değer görmüyorlar görmüyor, çok boş bir çalışma vs vs. Elbette kabul edilen bir hizmetin verimliliği çok olacak. Bunu kabul ediyorum. Ancak zamanla şunu anladım. Bu hizmet 100 yıllık bir geçmişe sahip değil. Somutlaşmış yapılandırılmış bir hizmet alanı yok. Bunu sağlayacak ve misyon olarak kabul edecek olan ve geleceğe emanet edecek olan bizleriz. Eğer bunu en başta böyle kabul etmezsek mutsuzluğumuz kaçınılmazdır. Bu görev anlayışını kabul edemiyorsanız bundan sonraki yazıyı okumaya devam etmenizin anlamı yok.

Öyleyse devam edelim. Madem bu işe girdiniz önce mesleğinizi iyi anlamalı ve tanımalısınız. Bunun için öncelikle rehberlik ve psikolojik danışmanlıkla ilgili yönetmeliği okumalı ve anlamaya çalışmalıyız. Okuldaki rehber öğretmenlerin görevleri kısmını dikkate alarak bir çalışma anlayışı oluşturmalısınız. Her rehberlik öğretmeninin mutlaka bir tarzı ve anlayışı olmalıdır. Bu tarz ve anlayış kişiliğimize ve okulun genel yapısına uygun olmalıdır. Ben kendi çalışma anlayışımı bu çizgi üzerinde kısmen oluşturdum ve geliştirmeye devam ediyorum. Bu anlayışımın bir kısmını sizinle maddeler halinde paylaşmaktan mutluluk duyarım.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

<!–[if !supportLists]–>1.      <!–[endif]–>Kendi yapacağım çalışmayı -sınıf öğretmeni planlarını dikkate alarak- planlayarak başladım. Bunun için önce kendi hedeflerimi belirledim.

Hedeflerim;

Birincisi psikolojik danışma çalışması.(Günlük danışma sayısı 2-4 danışma limiti, ve danışmaları mutlaka kayıt edilir. Sene sonunda geçmişime baktığımda benim bir sonraki sene için motive kaynağı olacak. Ayrıca danışmalarda asla problem çözme odaklı değil danışma ağırlıkta çalışarak problemi tanımlamaya yönelik yaklaşım sergiliyorum. Buda bana gereksiz sorumluluk yüklenmeme engel oluyor. Psikolojik danışmada beklentiler mutlaka belirlenmelidir. Bu konuyu ayrıca ele alacağım)

İkinci yaklaşımım seminer ve grup rehberliği çalışmalarının konularını belirlemek oluyor. Bu çalışma her sınıf ile görüşmemi öğrenci atmosferini yaşamamı sağlıyor. Böylelikle aramızdaki engelleri kaldırıyor. Ayrıca eğitim öğretimin bir kanatı olan eğitim konusunda bir adım atmış oluyorum.

Seminer ve grup rehberliği konusunda

öncelikli çalışma konularım şunlar;

Kişisel gelişim seminerleri (Olumlu düşünmenin pozitif enerji oluşumuna katkısı, iş başvurusunda dikkat edilecek yaklaşımlar, dost kazanma ve iletişim, hayal kırıklıkları ve başa çıkma, çatışma çözme beceriler)

Öfke ve Ökeyle başa çıkma grup rehberliği

Sınav kaygısı ve başa çıkma stratejileri

Ergenlik dönemi ve ruhsağlığı

Verimli ders çalışma alışkanlığı

Ruh sağlığını koruma

İletişim ve beden dili

Bireysel gelişim içinde amaç ve motivasyon

Vs. vs?..

Bu konular kişinin hazırlıklı olmasını gerektirir. Yeni başlayan bir psikolojik danışmana önerim bu seminerleri uygulamada acele etmesin. Kendisi zaten ancak 5-6 yıl  içinde bunları uygulama aşamasına gelecektir. BU arada yapabileceği etkinliklerden başlamasında yara var.

Seminer başlıkları çoğaltılabilir.

Bu tür somut çalışmalar sizleri de motive edecektir. Çevrenizdeki eğitimcilin de zaman içinde taktirini kazanacaksınız.

Üçüncü yaklaşımım öss ve lgs çalışmalarıdır. Bu konuyu fazla açmayacağım. Çünkü en az problem yaşana alandır. Yapılacak çalışma belli ve somuttur. Tercih oluşturma, sınav taktikleri, sınav sistemi, sınav öncesi ve sonrası hakkında bilgilendirme, envanter uygulama ve sonuçların öğrencileriler birlikte değerlendirme.

Dördüncü yaklaşımım bireyi tanımaya verdiğim önemdir. Bunun için çok fazla test, anket ve envanter kullanmamıza gerek olmadığını düşünüyorum. Fazlası işgüzarlık olacaktır. Bunun için genelde şunları kullanıp değerlendirmekte fayda var.

Problem tarama anketi; uyguladıktan sonra görüşmemi gerektiren öğrencilerin listesini önceliklere göre oluşturuyorum. Ve sırayla bu öğrencileri görüşmeye ağrıyorum. Eğer bu ön görüşmeden sonra devam etmek istiyorlarsa danışmaya alıyorum. Problem taramanın üç yıllık verilerini bir araya getirerek idareyi ilgilendirecek bir rapor hazırlıyorum. Bu raporu idareye sunuyorum

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Diğer kullandığım tanıma araçları ise; öğrenci tanıma fişi, ABKÖ, gerekli durumlarda başarısızlık nedenleri anketi ve çalışma alışkanlığı ölçeğini, sosyometri ve zamanı geldiğinde başka tanıma araçları. Tüm bu tanıma araçlarının sonucunda genel bir rapor veya tablo hazırlamak gerekir. Tanıma çalışması önemli ve rehberlik hizmetinin en önemli unsuru olduğunu düşünüyorum.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Beşinci yaklaşımım sınıf öğretmenlerinin yapacağı çalışmaları koordine etmek amacıyla aylık toplantı düzenlenmesi

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Altıncı yaklaşımım rehberlikle alakalı çalışmalarda kabuğu kırarak rehberlik servisini diğer okulun faaliyetleri içine almaktır. Örneğin benim için dergi çıkartmak böyle bir yaklaşım. Sizin için bu satranç olabilir, izcilik olabilir, gezi düzenleme olabilir yada başka etkinlik olabilir.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Aslında şöyle bir bakıldığında rehberlik servisi altında oluşturulması gereken servisleri somutlaştırmış oluyorum.

Bu servisler;

1. Bilgi toplama ve yayma servisi
2. Ebeveyn eğitim servisinin oluşturulması
3. Bireysel Psikolojik Danışma servisinin oluşturulması
4. Grup Psikolojik Danışma servisinin oluşturulması
5. Meslek Rehberliği Servisinin oluşturulması
6. Eğitimsel Rehberlik Servisinin oluşturulması
7. Öğrenci İzleme ve İstatistik Servisinin Oluşturulması (Öğrencinin durumu ve sonucu)
8. Sosyal ve kültürel faaliyet servisinin oluşturulması
9. Şube Rehberlik Hizmetleri Planlama ve Yürütme servisi
10. Bireyi tanıma servisi ve ölçme-değerlendirme servisi

<!–[if !supportEmptyParas]–>

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Sanırım bu yazdıklarımla  rehberlik çalışmalarının somutlaşmasının hiçte zor olmadığını göstermeyi başarmışımdır. Bu altı yaklaşımı çalışma hayatına geçirmiş olan bir rehberlik uzmanı hala doyumsuzluk yaşıyorsa bunun birkaç nedeni vardır. Bunları bulup çözmesi gerekir. Eğer mesleği baştan sevmiyorsa bu yazıyı okuması ona hiçbir katkı sağlamayacaktır. Yazdıklarım mesleği seven ve arayış içinde olan rehber öğretmenlere yöneliktir. Uzatmadan mesleğinde doyumsuzluk nedenlerinin birkaçını yazalım.

Birincisi çok duyarlı olması, yani çevredeki öğretmenlerin ve arkadaşlarının söylediklerini çok önemsiyordur.

İkincisi çok şeyi plansız yapıyordur. Yada çok şeyi aynı anda yapmaya çalışıyordur.

Üçüncüsü planladığı şeyleri zamanında yapmıyor ve erteliyordur.

Dördüncüsü yaptığı çalışmalardan asla tatmin olmuyordur. Mükemmel olmakisiyordur.

Beşincisi sürekli sistemi ve çevresini suçluyordur kendi çözüm yolunu üretmiyordur.

Altıncısı kendi çalışma anlayışı ve tarzını oluşturamamıştır.

Yedincisi yeni göreve başladığında bocalıyordur. Zamana ihtiyaç vardır

Sekizincisi bazı rehber öğretmenlerin mutlu olmayı başarırken kendi mutsuzluğunun nedenlerinin çözülemeyeceğini düşünmesi.

Dokuzuncusu kişisel gelişimi için bir çabası yoktur.

Onuncusu çözümü kendi içinde değil de dışarıda arıyordur.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Bu nedenleri sizde geliştirebilirsiniz.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Değerli arkadaşlar bu konuda size önerebileceğim bir konu da şu; bulunduğunuz çevrede birden fazla rehberlik öğretmenisinizdir. En az üç kişilik 5-10 rehber öğretmen bir araya gelerek mesleki tartışma ve çalışma yapabilirsiniz. Böylelikle birbirinizden destek almış, çalışmalarınız hakkında diğer psikolojik danışmanlardan görüş almış olursunuz. Göreceksiniz sadece böyle aylık toplantılar size çok şey katacaktır.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Bu yazım konusundaki düşüncelerinizi mail adresime bekliyorum.

<!–[if !supportEmptyParas]–> <!–[endif]–>

Özkan Emiroğlu

Psikolojik Danışman

Bu yazı 431 defa okundu