İnatçı çocukla nasıl başa çıkılır?

Elbette bunun sihirli ve kolay bir yolu yok. Ancak şunu unutmamak gerekir ki inatçı çocukla başa çıkmak için önce sakinliğinizi korumalısınız. Bunu için çocukluğunuzu düşünün. Muhtemelen birçoğumuz inatçıydık. Ancak yetişkin olunca durum değişti. Birgün çocuğunuz da yetişkin olacak ve belki bu günleri hatırlamayacaksınız. O zaman kendinize sorun. İnatçı olan çocuğuma sabırla mı davranmalıyım? yoksa öfkeyle, şiddetle ve aşağlamayla mı davranmalıyım? İkinci yolu seçenlerdenseniz çocuğunuzu muhtemelen kısa süreliğine kontrol altında tutarsınız. Birinci yolu yani sabrı seçerseniz, elbette daha zahmetli olacak, ama olumlu sonuç alacaksınız.

Sabırlı olmayı seçenlerdenseniz diyebilirsiniz ki sadece sabır yeter mi? İnatçı çocukla nasıl başa çıkılır? diye sormanız doğaldır.

İnatçı çocukla nasıl başa çıkılır?

Öncelikli olarak çocuğun yaş döneminin özelliğini tanımalısınız. Kritik dönemleri bilirseniz çocuğunuza karşı daha etkin davranışlarda bulunabilirsiniz. Aileleri zorlayan 4 kritik dönem vardır. 2,5 yaş civarı, 4 yaş, 6 yaş ve 12-13 yaşlar. Elbette çocuğun gelişim özelliklerine göre bu yaşlara artı,eksi 6 ay eklenebilir. Yaş dönemlerinin ayrıntılarına girmeyeceğim. Ancak kısaca belirtmek gerekirse bu yaşlarda çocuklar öfkeli ve inatçı olabiliyorlar.

İnatçı çocukla nasıl başa çıkılır noktasında sizlere Pedagog Ali ÇANKIRILI’nın bir yazısını paylaşmak istiyorum.

Çocuğa ne kadar çok “Hayır” derseniz onun inatçılığını körüklemiş size “Hayır” demesine zemin hazırlamış olursunuz. Bir şey yapmasını istediğimizde veya sınır koyduğumuzda sözlerimizi “Hayır” cevabı almayacağımız şekilde ayarlamamız gerekir. Eğer yemekte çocuğun tabağını kendi elimizle doldurup, “Tabağındakini bitirmeden masadan kalkmayacaksın” dersek büyük ihtimalle “Hayır, bu yemek çok, hepsini yemek istemiyorum” cevabını alırız. Böyle yapmak yerine “Herkes tabağına yiyeceği kadar yemek alabilir, ama aldığını da yesin lütfen” diyerek herkesi bağlayan bir kural koyabilirsiniz. “Sütünü iç” diye dayatmak yerine, “Sütünü cam bardakla mı yoksa fincanla mı içmek istersin” diye seçenek sunmak daha doğru olacaktır.

İnatçılığın Sebepleri ve Düzeltme Yolları

“Hayır” diyen çocukla alay etmeyin, ceza ile korkutmayın, kimin güçlü olduğunu ispatlamak için zor kullanmayın. Bazen çocuk sizin sevginizi, sabrınızı, kendisine ne kadar katlanabildiğinizi denemek için “Hayır” diyerek inatlaşabilir. Sinirlenir, bağırıp çağırır ve hele ceza verirseniz “Haklıymışım, beni sevmiyorlar” diye düşünebilir.

İnatçılık yaptığı zaman neden böyle davrandığını sorun. İnat çoğu zaman çocuğun varlığını kabûl ettirme ve bağımsızlık isteğinden kaynaklanır. Gösterdiği sebep ne kadar saçma ve yersiz olursa olsun, sabırla dinleyin. Kendinizi çocuğun yerine koyun. Şüphelerini, kaygılarını ve korkularını anlamaya çalışın. Kızmadan, sabırla dinlediğinizi gördüğü zaman duygularını ifade etmeyi ve gerektiğinde kontrol etmeyi öğrenecektir.

Haklı istekleri yerine getirilmeyen bir çocuk inatçılık yaparak isteklerine kavuşmayı deneyebilir. İnatçılık bir hastalık sırasında ortaya çıkabilir. Anne babaya kızan çocuk gizli bir öç alma duygusuyla inatçılık yapabilir. Kardeş kıskançlığı, kardeşinin kendisinden daha fazla sevildiği kanaati inatçılığa yol açabilir.

Çocuğu kardeşi ile kıyaslayarak kıskançlık duygusunu tahrik etmemeliyiz.

İnadını fazla önemsediğimiz, kızdığımız veya üzüldüğümüz zaman çocuk inadı bize karşı bir silah olarak kullanabilir. Sabah kahvaltısına kalkmak istemeyen bir çocuğun tepesine dikilip “Haydi kalk çayın soğuyor” diye ısrar etmeye gerek yoktur. “Sen bilirsin, eğer kahvaltıya gelmezsen ayrıca senin için kahvaltı hazırlayamam, öğleye kadar aç kalırsın” diyerek seçimi ona bırakabiliriz. Bir veya iki saat sonra kalkıp kahvaltı istediğinde “Hayır, öğle yemeğine kadar aç kalmayı kendin seçtin, sana kahvaltı hazırlamak zorunda değilim” diyerek inadın da bir bedeli olduğunu öğretmiş olursunuz. -Pedagog Ali ÇANKIRILI-

Alıntıda dikkatinizi çektiyse çocuğa ne söylediğiniz değil nasıl söylediğiniz önemlidir.

İnada karşı strateji geliştirin. Çocuğunuz muhtemelen inat edeceği şeyleri önceden bellidir. Örneğin;

Çocuk parkta oynuyor. Siz bankta oturuyorsunuz. Çocuğunuza aninden “Oğlum haydi eve gidiyoruz” dediniz. Alacağınız tepki muhtemelen olumlu olmayacaktır. İnatlaşma yaşanacaktır. Ancak şöyle derseniz nasıl olur.  “Oğlum 5 dakika daha oyna. Sonra eve gideceğiz”. Muhtemelen alacağınız tepki olumlu olacaktır.  Bu stratejiyi birçok duruma uyarlayabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

12 thoughts on “İnatçı çocukla nasıl başa çıkılır?

  1. Guzel yazmishlar da olmuyor iste . Bugun marketde istedigini degil onun yerine sevdigi meyveli sutu olalim dedik geldik.kassaya inadi tutdu illada o dedigi olucak diye iste anllatiyorsun dinlemiyor oturdu yere kalkmiyo butun market bize bakiyor oglum kalk bak baska sevdigin bi sey daha alalim ne boliyim.soyle yapalim.boyle yapalim.yok yok yok koynuma alamiyorum hamileyim esimin elinde posetler ondan alamiyor zar zor ikimiz kaldiraraq disari cikardik atdi kendininyere uzandi bu sogukda kalkmiyo aglamiyor bagirmiyo inad.iste inad. Dogdu dogali boyle ben ne yapicami nasil olucagimi bilemiyorum artik bizi taniyan her kes hayretler icinde yok boyle bi sey ya cocukla resmen bas edemiyoruz internetde okuduklarim oksuyarak korkutarak hicbi sey fayda etmiyor cok caresiz hiss ediyorum bir bolen varsa yardim.etsin

    Reply
  2. HARİKASINIZ ŞU AN ÇOK MUTLUYUM DOKUZ YAŞINDA BİR OĞLUM BAZEN NASIL DAVRANICAĞIMI ŞAŞIRIYORUM AÇIKCASI OĞLUMUN KONUŞMASI BİRAZ SORUNLU YANİ KEKEMELİK VAR SİZİN ÖNERİLERİNİZ BİZE BU ZORLU YOLDA ÇOK YARDIMCI OLOCAK İŞALLAH TEŞEKKÜRLER

    Reply
  3. caresiz kardesim

    bir keci nezaman inatlasir: karsinda inatci bir keci daha oldugunda! özelliklr bu inatci keci onu cok gerdiginde onunda inadi iyice agirlasir öfkeye dönüsür. siz cocugunuzla inatlasiyormusunuz acaba? bu dönemden kurtulmasina yardimci olmak istiyorsaniz yaptigi hareketler elestirmeye baslamayin. basi bos birakin demiyorum. ama uzaktan takip edin. yani o isterse ben varim yardimci olurum yol gösteririm. istemezsen baski yapmam tavriyla yaklasilmali. eger üzerine giderseniz tersini yapacaktir. 9 yasi daki bir cocugun gelisimi hakkibda bilgi edinirseniz cocugunuzu daha iyi anlamanizi sagliyacak. size son bir tavsiye daha: cocugunuzu farkli aktivitelere katilmasini saglayin kendi secimi olsun. spor yaparsa agresif tavrini yatistirir ve gerginligi inadida düzelir. sizin yardiminizla. desteginizle. inadinizla degil:-)

    Reply
  4. betül hanim

    yardimci olabilir: cocugunuzu bu dönemi gecirmis ve annesinden rahatlikla kopabilen yasitlariyla bir arada oynamalarini saglayin onlari kendisine örnek alarak bende artik büyüdüm yalniz yapabilirim düsüncesiyle sizden yacasca ayrilmaya calisacak. cocugun bu hali gecici bir dönem eger yanlis hareket etmezseniz kendiliginden yasina uygun gelisecek oyüzden üzernde fazla da durmamak gerek. belki yasitlarina göre biraz gec de olabilir. ama cocugum niye halen alismadi bensizlige diye gereksiz stres yaparsaniz cocuk sizin bu gerginliginizi hisseder. ona ben burdayim istedigin zamanda yanindayim.ama istersen yalniz basinada yapabilirsin (oyununu, yemek yemeyi, giyinmeyi vs). ama mecbur birakmayin. yoksa inatlasacak hic yapmicak ikinizde üzüleceksiniz. baski hic bir zaman iyi degildir. baska bir öneri isterseniz sorabilirsiniz. son olarak si tavsiyedede bulunayim : diyelim sabah bir yere gitmeniz gerek ama cocugunuzu giydirmek zor yaninizdan ayrilmiyor ama giyinmek icinde inat ediyor. cocugun bu inadi nerden kaynaklandigini düsünün. sabah yorgunluguda olabilir. özellikle yorgunken cocuga baski yapip mutlaka bunu yalniz giymelisin denmemeli. cocuk o yasta isterse yalniz yapar. belkide onu giydirirken sIkiliyordur. ozaman siz onu yalniz giyinmesine yardimci olursunuz. onun alismasini istiyprsun ve herzaman yardim edersem nasil ögrenecek diye düsünüyorsaniz giyinmeyi bir oyun haline getireceksiniz. örnegin kim önce ayakkabisini giyecek. tabi bazen oyunlar uzunda sürebilir zaman ayirin cocugunuza. o henüz bir cocuk. ve bir yetiskin gibi davranamaz. onlara zaman tanimayi ögrenelim onlarida kendimiz gibi zamanin tehlikesi gereksiz stres yaratma hastaligina bulastirmayin:) kolay gelsin

    Reply
  5. ergenlik yasina gelmis genclerin ebeveynlerine bir öneri: gencler ergenlik yaslarinda siz yol göstermeye calistikca size zit hareket edeceklerdir. onlara verdikleri kararlara saygi gösterdiginizi yanlis bir karar dahi alsa onu herzaman desteklemeye devam edecegini eger bir konuda yardima ihtiyaci oldugunda onu dinlemeye hazir olacagini söylemeniz yeterli. kural veya yasak koymaniz yol gösterip her yaptigini sorgulamaniz onu sadece kendinizden sogutur ona yaklasmak istedikce uzaklasir. ergen anne baba yi bir arkadas olarak göremedigi zaman ondan sogur herseyini gizler sIkintiya düstügünde anne babasina acilamaz cünkü anne babasi herzaman elestiren kisiler oldugunda yine elestirilirim diye söylemeye bile kalkmazlar. ama size söylemiyorlar diye ya icine atarlar sorunlarini yada yanlis biryere basvururlar diye korkmayin. buda yanlis bir yaklasim böyle korku ve kaygili düsünceler sizin sinirlerinizi bosuna yipratir. yanlis yapacagini düsünmekten ziyade ona nekadar güvendiginizi kendinize acilmak istemese bile kendi basinada sorunlarini cözebilecegine inandigini göstermelisiniz. ergenler kendisiyle gurur duyan her yaptigini elestirmeyen yanlislarini düzeltmeye calismayan yanlis yapsada saygi göstermeye devam eden bir ebeveyn gördügünde ebeveynine karsi olan tavirlarida dürüst olur. ergenlik cagindaki genclerden yaslarina uygun davranilmali. artik cocukluktan cikmis kendi kararlarini kendi vermek isteyen bir genc karsinizda. sizin göreviniz onu sürekli korumak degil aksine kendisi istedigi zaman ona destek veren biri olmaktir. umarim bu öneriden faydalanabilirsiniz. fikrinize uymayan yanlis birsey yazdiysam lütfen fikrinizi söyleyin elestirinize acigim

    Reply
  6. Benimde 16 yaşındaki bir oğlum var çok inatçı Hayır dediğim zaman yalana baş vuruyor sürekli arkadaşlarla gece gezmek için dışarı çıkmak istiyor

    Reply
  7. 4 yaşındaki oğlum sürekli anne diyor 3 kelimenin 2 kelimesi anne.kimseyle konuşmama Izin vermiyor.eger o an cevap veremezsem de sen benimle.ilhilenmiyosun diye ağlamaya basliyor

    Reply
  8. Çok doğru ve yol gösterici yazılarınız için çok teşekkürler.
    Ayrıca çocuğun üstüne gereksiz yere gidilirse inat ortaya çıktığı gibi çocuk ve ebeveyin arasında bağlanma sorunu da yaşanıyor maalesef. Ben de çocuğumla ara ara bu tür sorunları yaşadım ve yaşayabiliyorum da halen ama bu durumu en aza indirmeye çaba gösteriyorum en azınıdan. Bazen insan bildiğini de yapamıyabiliyor karşımızda ki kişi bir canlı hele hele bir çocuksa işimiz zor olabiliyor.

    Reply

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz