Dokuz tip anne- baba tutumu

Ergenlik dönemi; süreç olarak bakıldığında oldukça fazla değişim ve gelişimin yaşandığı, bireyi sosyal, fiziksel, zihinsel, cinsel ve ahlaki yönlerden etkileyen uzun bir dönemdir. Bu dönemde ergenin yaşadığı bütün olaylar, kişilik oluşturmada ve benlik saygısı gelişiminde çok etkili olacaktır.

Anne-baba tutumları, ergenin özellikle psikolojik gelişiminde büyük önem taşımaktadır. Ailenin çocuğuna sergilediği tutum ve davranışlar, anne-baba-çocuk ilişkisinin şeklini belirler.

Anne-babası ile sağlıklı iletişim kuran çocukların genel özelliklerine baktığımızda, çevresi ile olumlu etkileşim kurabilen, kendine güvenen, benlik saygısı yüksek bireyler oldukları görülmektedir.

Anne-baba tarafından çocuklara sergilenen tutumları gruplandırdığımızda 9 tip anne-baba tutumu oluşmaktadır:

1)Otoriter anne-baba tutumu: Ailenin çocuğa karşı kuralcı ve disiplinli olduğu tarzdır. Bu tutumun sergilendiği çocuklar; yardımsever, dikkatli, kibar olma özelliklerini kaybederek, çekingen, başkalarının fikirlerinin etkisinde kalan, özgüveni gelişmemiş çocuklar olmaktadır.

2)Aşırı hoşgörülü anne- baba tutumu: Bu tip ailelerde çocuk otorite kaynağıdır. Evdeki bütün düzen, çocuğun isteklerine göre şekillenir. Bu ailelerde yetişen çocukların; bencil, kural tanımaz, doyumsuz yapıları gelişebilir ve sosyal yönden de problem yaşayabilirler.

3)Kararsız anne-baba tutumu: Anne babanın her ikisinin de baskın karakterlere sahip olduğu veya ikisinin anlaşamadığı ailelerin çocuklarına sergiledikleri tutumlardır. Bu tip ailelerde yetişen çocuklar; tutarsız, kararsız, çevresinden kolay etkilenen çocuklar olmaktadır.

4)Aşırı koruyucu anne-baba tutumu: Çocuğun her an kontrol altında tutulduğu, sorumluluk verilmediği, sürekli ilgi-alaka gösterilen tutum türüdür. Bu ailelerde yetişen çocuklar aileye bağımlı, özgüveni olmayan, sorumsuz bir kişiliğe bürünebilir ve bu özellikler hayat boyu devam edebilir.

5)Güven verici-hoşgörülü anne- baba tutumu: Bu ailelerde evin genel kuralı belirlidir, herkesin sorumlulukları belirlidir ve bu kuralların haricinde çocuğa ekstra sorumluluk yüklenmez. Bu çocuklar birey olduklarının farkına vararak yaşarlar. Özgüven ve sosyal ilişki problemi yaşamazlar. ‘İdeal aile tipi’ olarak da adlandırılan aile modelidir.

6)Tutarsız anne-baba tutumu: Bu tip ailelerde alınan kararlar anlık değişir, duygu durumlarında anlık farklılaşma yaşanır ve bu tip ailelerde yetişen çocuklar, kimi zaman ağır kimi zaman ise hissedilmeyen kurallar içinde büyüyerek; sorumsuz, kural reddeden, düşük benlik saygısına sahip bireyler olur.

7)Reddedici anne-baba tutumu: Bu tip aileler çocuğa ‘istenilmiyorsun’ hissi vererek düşmanca bir tutum sergiler. İleride bu çocuk, kendinden güçsüzleri ezen, nefret yüklü, güvensiz biri haline gelir.

8)Mükemmeliyetçi anne-baba tutumu: Bu aileler, geçmişte yapamadıkları ve yaşayamadıkları hayatı çocuklarında görmek ve onlara yaşatmak isterler. Bu tip ailelerde büyüyen çocuk; kendine güvenmeyen, benlik saygısı düşük, kendi mutluluğundan çok etrafındakileri mutlu etmeye çalışan bir birey olur.

9)Ayrımcı anne-baba tutumu: Çocukları arasında maddi-manevi ayrım yaparak bunu çocuklarına hissettiren anne-baba tutumunda büyüyen çocuk duygusal çöküntü yaşar ve kardeşlerine karşı düşman olma duygusu gelişebilir.

Avrupa Koleji Okulları Rehberlik Birimi – Zühal TUNÇ

Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz