Üniversite sınavını bir maratona benzetirsek, yüksek kaygı taşıyan öğrencinin durumu 20 – 30 kiloluk bir çantayla koşmaya çalışan atlet gibidir. Bu atlet ne kadar istekli olsa da taşıdığı yükün etkisiyle erken yorulacaktır.

Öğrencilerin sınav kaygısını tetikleyen hususların başında ebeveynlerin yanlış tutumu gelir. Ebeveynlerin sınavı bir ölüm – kalım meselesi gibi algılaması ve çocuğunu motive etme amaçlı da olsa “Sınavı kazanamazsan seni zor günler bekliyor”, “Herkesin gözü senin üzerinde”, “Kazanamazsan çevreye rezil oluruz” gibi ifadeler kullanması teşvik edici olmaktan çok adeta öğrenciyi kilitleyecektir.

Bunun yanı sıra ebeveynin, çocuğunun kapasitesini göz önünde bulundurmadan “Mutlaka Tıp Fakültesini kazanmalısın” ya da “Hukuk Fakültesini kazanamadıktan sonra başka bir bölüm kazansan da bir şeye yaramaz” gibi ifadeler kullanması öğrenci açısından çok yıkıcı sonuçlar doğurur. Yine ebeveynin çocuğuna güvenmemesi ve sınavı kazanması için ona baskı yapması, hatta aşırı otoriter bir tavır içine girmesi çocuğun kaygısını yükselteceği gibi onun ailesinden soğumasına da sebep olacaktır.

Bu durumda ebeveynlerin aşağıdaki hususlara dikkat etmesi yararlı olacaktır:

-        Sınavlar hayatın bir parçasıdır. Ebeveyn, çocuğuna sınavı bir ölüm – kalım meselesi gibi takdim etmemelidir.

-        Çocuğun kapasitesi konusunda gerçekçi olunmalı ve beklenti düzeyi ona göre belirlenmelidir.

-        Öğrenci, kesinlikle başkalarıyla kıyaslanmamalı. Bu durum onun aşkını-şevkini kırmaktan başka bir işe yaramaz.

-        Sınavı bir kişilik ölçüm aracı olarak kullanmamalı ve çocuğun değeri sınavdaki başarısı üzerinden biçilmemeli. Bilakis çocuğunuza “Sen bizim evladımızsın, kazansan da kazanmasan da bizim için çok değerlisin” mesajı verilmelidir.

-       ”Senin imkânların bende olsaydı mükemmel bölümler kazanırdım, ama sen çalışmıyorsun” tarzındaki ifadeler öğrenciyi pek motive etmemektedir. Özellikle ebeveynin sunduğu imkânları çocuğun başına kakması çocuk tarafından itici kabul edilecektir. Bunun yerine beklentinizi ifade edip çocuğun ders çalışmamasının asıl sebeplerini araştırmanız daha yararlı olacaktır.

-        Çocuk ebeveynini bir korku objesi olarak görmemeli. Ebeveyn, öğrencinin ders durumunu takip ederken müfettiş edasıyla davranmamalı. Çünkü teftiş edilmek insanı gerginliğe sürükler. Böyle bir atmosferde sınava hazırlanan öğrenci yoğun bir kaygı taşıyacaktır.

-        Çocuğa sürekli “ders çalış” denmemeli. Eğer öğrenci, günlük çalışma programını bitirmişse elbette ki sosyal aktiviteler de yapabilmeli ve yeri geldiğinde nitelikli arkadaşlarıyla birlikte “nefes alabilmelidir.”

-        Ebeveynin sınava hazırlık süresince çocuğu adeta “karantinaya” alması, kimseye misafirliğe gitmemesi, eve misafir almaması, yemeği ve çayı çocuğun ayağına götürmesi, çocuk ders çalışacak diye evde “olağanüstü hal” ilan etmesi çocuğun iyice paniklemesine sebep olabilir. Unutulmamalı ki çocuğunuz nihayetinde savaşa değil sınava girmektedir.

-        Özellikle ekonomik durumu iyi olan ebeveynlerin çocuğunu özel okula ve dersaneye göndermekle yetinmeyip, hemen her ders için özel öğretmen ayarlaması, öğrencinin adeta “boğulmasına” sebep olabiliyor. Bu tarz abartılı “özel ders takviyeleri” öğrenciyi baskı altına almakta ve “Bunca emeğe rağmen kazanamazsam mahvolurum” düşüncesinin oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Akın YILDIRIM
Özel Toros Akdeniz Lisesi
Rehber Öğretmeni

Kaygı Nasıl Ortaya Çıkar?

Yaşamımız süresince karşılaştığımız her durum için zihinsel şemalara sahibiz. Bu şemalara uymayan durumlarla karşılaştığımızda kaygı yaşarız.

Gerçekçi olmayan düşünce biçimlerine sahip olmak, her durumda olduğu gibi sınav karşısında da gücümüzü, kendimize olan güvenimizi azaltır. Bu durum da kaygıyı arttırır.

Kaygıya eğilimli ışık yapısı (mükemmeliyetçi, rekabetçi) ergenlik çağı özellikleri ile birleşince kaygı yoğunlaşır.

Sosyal çevrenin beklentileri ve baskısı üniversiteye hazırlanan öğrencileri bunaltır. Bu durum da kaygıyı ortaya çıkartır.

Bazı beslenme çeşitleri, kafeinli içecekler gibi, kaygıyı arttırabileceği gibi, bazıları da (vitamin içerenler) kaygının olumsuz etkilerini azaltır.

Kaygıyı Tetikleyen Durumlar

Anne babanın çok küçük yaştan başlayan yüksek başarı beklentisi, çocuğun hatalarını düzeltmek için sürekli eleştirmesi, yargılayıcı kelimeler kullanması, olumsuz sıfatlar takması çocuğun kendisine olan güvenini azaltır. Çocuk ona atfedilen sıfatları ve başarısızlıkları içselleştirir. Böylece, göstermiş olduğu çabanın bir anlamı kalmaz, sadece sonuçla ilgilenir.

Anne baba olarak beklentilerimizi sıfırlamak elbette mümkün değildir. Ancak beklentilerimizin sınırını, “neyi nereye kadar isteyeceğiz, çocuğumuzun sınırları nereye kadar?” gibi soruları kendimize sorarak, bu sorulara vereceğimiz cevaplar doğrultusunda belirleyebilmemiz önemlidir. Genellikle beklentilerimiz çocuğun yapabileceği sınırı aştığı durumlarda çocuk tepkisini yoğun kaygı duygusuna (özellikle sınav kaygısı) dönüştürerek gösterir.

Ayrıca yoğun kaygı yaşayan çocuklara baktığımızda anne babalarının da çocukla benzer şekilde yoğun kaygı ve endişe duygusu yaşadıkları görülmüştür. Çünkü kaygı bulaşır.Bu yüzden öncelikle kendimizi rahatlatabilmek, gerekirse bir uzmandan bu konuda destek almak önemlidir.

• Sınava hazırlanan çocukları ve ailelerini kaygılandıran en önemli faktörlerden biri, konuların nasıl yetiştirileceği, eksiklerin nasıl tamamlanacağı, nelere öncelik verileceği, yapılan çalışmaların yeterli olup olmayacağı, deneme sınavlarında gösterilen performansın ne olacağı vb. sorular sonucunda oluşan “belirsizlik” duygusudur.
• Çocuğunuzdan beklediğiniz başarı düzeyi, çocuğunuza ders çalışması konusunda yaptığınız baskılar, sınavlara çalışırken “Bu kadar çalışmakla başarılı olamazsın” gibi yaptığınız olumsuz yorumlar çocuğunuzun kaygısını arttırır.
• “Acaba sınıfımı geçebilecek miyim?”, “Gelecekte nasıl bir yaşantım olacak?” vb. sorular sonucu oluşan “gelecek kaygısı” ise kaygıyı tetikleyen diğer bir önemli faktördür.
• Çocuğunuzun elde ettiği ya da elde edemediği başarıyı tüm geleceğini belirleyecek, tek etmen olarak görüyor olması kaygıyı arttırır.
• Kaygı düzeyini yükselten diğer bir etken, çocuk ve ailenin sınava ilişkin ürettikleri olumsuz düşünceler, sınavdan önce sınavın sonucuna ilişkin olumsuz tahmin yürütmeler, karşılaşılan herhangi bir güçlükten sonra sınavın başarılı geçmeyeceğine yönelik atıfta bulunmalarıdır.
• Sınavın çocuk ve ailesi tarafından bir kişilik ölçümü olarak görülmesi, başkaları ile kıyaslama, sınavda yeterli başarı elde edilmezse “başkaları ne düşünür?”, “ya rezil olursak?” vb. anlamlar yüklenmesi kaygıyı yaratır.
• Daha önce de üzerinde durduğumuz gibi çocuğun yeterince hazırlanmadığını bilerek sınava girmesi kaygı düzeyini yükseltecektir.
• Mükemmeliyetçi, rekabetçi kişilik yapısı kaygıyı arttırır.
• Öğrencinin başarılı olmayı hedeflerken, gösterdiği çabayı yeterli bulmaması ve kendine güvenmemesi kaygı yaratır.

Sınav Kaygısı ve Başa Çıkma Yöntemleri Dökümanları için tıklayınız

Sınavları kazanan öğrencilerimizde de aynı şeyler geçerli.

Başarının ortak adı işte bu:

HAYAL KURMAK, GÜÇLÜ İRADE, FEDAKÂRLIK YAPMAK, BAŞARISIZLIKTAN DERS ALMAK, PLANLI VE ETKİLİ ÇALIŞMAK, SOSYAL YAŞAMDAN UZAK DURMAMAK, GÜLER YÜZLÜ OLMAK, YILMAMAK VE KARARLI OLMAK, İÇİNDE ATEŞ YANMAK, HEDEF BELİRLEMEK VE DUA ETMEK…

Bakınız şampiyonlar nasıl kazanmışlar bu sınavları:

• Uykum geldiğinde rakiplerimi hatırlardım

Lise üçüncü sınıfın başında, bir deneme sınavında süreyi iyi kullanamadım. Geometride bir soruda takıldım, yapamadığım halde soruyu atlayamadım. Soruyu çözdüğümde sınavın bitimine beş dakika kalmıştı. Bu tecrübeyi bir uyarı olarak zihnime yazdım, bir daha takılmadım. Sınava hazırlanırken uykum geldiğinde ya da çalışmak istemediğimde, rakiplerimi hatırlar ve bu isteğimden vazgeçerdim.

(Söz-2 puan türünde birinci) Bilkent Üniversitesi Hukuk Fak. (İngilizce) (BURAK ERYİĞİT):

• ÖSYM bahanelere değil, puanlara bakıyor

Sınav sırasında, heyecanlanan bir aday bağırdı. O anda ÖSYM’nin bizim bahanelerimize değil, puanlarımıza bakacağını düşündüm. Sınava hazırlık sürecinde; bol bol deneme sınavı çözmemin başarımdaki etkisi de yadsınamaz. Bu nedenle periyodik sesler dışında dikkatim dağılmadı. FURKAN SAKAR

(Söz-1 puan türünde üçüncü) Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği (İngilizce)

• Düzenli çalışmam önemliydi

ODTÜ işletmeyi bırakarak, yeniden sınava girdim. Sınav sisteminin değişmesi, liseden itibaren düzenli çalışan adayların derece yapmasına imkân sağladı. AHMET CELİLOĞLU

(Söz-2 puan türünde dördüncü) Sabancı Ünv. Politik Sosyal Bilimler (İngilizce) ***

• Şakalaşırken ne olduğunu öğrendim

Sınava çalışmayı iki gün önce bıraktım. Arkadaşlarla şakalaşırken, bir arkadaş diğerine “pragmatik” dedi. Kelimenin anlamını bilmiyordum. Kullanan arkadaşa sorduğumda “faydac” anlamına geldiğini söyledi. Sınavda felsefe testinde, bu kelimenin anlamına dair bir soru çıktı. YUSUF AKBULUT:(Söz-2 puan türünde beşinci) Boğaziçi Ünv. Siyasal Bilgiler ve Uluslararası İlişkiler (İngilizce)

• İrademi kullandım, bilgisayarı odamdan çıkardım

Lise son sınıftayken, odamdaki bilgisayarı söktüm. Odamda durduğu sürece, bilgisayarı kullanmak istiyordum. İrademi kullandım ve odamda çalışmamı engelleyecek hiçbir unsur bırakmadım. MERT İLKER HAYIROĞLU:(Eşit ağırlık-2 puan türünde beşinci) Hacettepe Tıp Fakültesi (İngilizce)

BAŞARIDA AİLE ÖNEMLİ BİR ETKEN…

Mert İlker Hayıroğlu’nun babası Hasan Ali Hayıroğlu; çocuklarının çalışma alışkanlığı kazanmasında, evdeki düzenin etkili olduğunu vurguluyor. Uyku, yemek ve sosyal faaliyetlerin evde belirli saatlerde gerçekleştirildiğinin altını çiziyor. Çocuklarının fikirlerine saygı göstererek, ortak paydalar bulduklarını ifade ediyor.

Ailelerin en büyük hatasının, çocuklarının sorunlarıyla ilgilenmeme olduğunu söylüyor. Sıkı kontrol ve hoşgörünün çocuk eğitiminde önemli olduğunu söylüyor.

Hayıroğlu’nun anne ve babası; çocuklarının, kötü alışkanlıklara yönelmemesi için spora yönlendirdiklerini, mevcut enerjisini bu yolla değerlendirdiklerini söylüyor. .

Firdevs Öztürk, birçok anne ve babanın çocuklarına ders çalışması için baskı uygularken kendilerinin de çocuklarına aşırı ders çalıştığı ve biraz ara vermesi için birçok kez uyarı yaptıklarını anlattı. Anne, Mustafa’nın, ‘Ben kendime göre program yaptım. Siz korkmayın’ ifadeleri kullanarak kendilerini rahatlattığını belirterek, “Okuldan gelir yemeğini yer ve dinlenirdi. Uyurdu. Gece kalkar ve sabaha kadar ders çalışırdı. Ben sürekli yanına gider ona bir şeyler hazırlardım. Sabaha kadar ders çalıştığını ve hiç taviz vermediğini gördüm. Tabi hem seviniyor hem de üzülüyordum. Çünkü bu yoğunlukta sınavda istediğini alamazsa psikolojik sorun yaşar endişemiz vardı. Ama hep o bizi rahatlattı ve öyle olmayacağını söyledi. Sınavdan çıktığında kucaklaştık ve iyi geçtiğini söyleyince mutlu olmuştuk” dedi.

Nevzat ÖZER

Psikolojik Danışman ve Rehberlik Uzmanı

“21 YY DA ANNE VE BABA OLMAK İSİMLİ KİTABIN YAZARI”

“Seviye Tespit Sınavları ve Ders Kitabı Dışında Kullanılacak Eğitim Araçları” konulu yazıda, Öğretim programlarının yaklaşımıyla örtüşmeyen, öğrencinin bilgisinin ölçülmesine ağırlık vererek tek yönlü ölçüm yapan, geçerliliği ve güvenirliliği düşük il düzeyindeki başarı değerlendirme sınavlarının yapılmaması gerektiği belirtildi.

Benzer uyarının 4 Şubat 2010′da yayımlanan genelgedea yapıldığı da hatırlatılan yazıda “6, 7 ve 8. sınıflara yönelik olarak sadece 2009-2010 ve 2010-2011 eğitim-öğretim yıllarında her dönem birer defa olmak üzere toplam 3 deneme sınavının yapılabileceğinin uygun olacağı değerlendirilmiştir” denildi.

Öncelikli teftiş konusu

İl ve ilçe düzeyinde yapılan başarı ve değerlendirme sınavlarının her dönem bir defa yapılması gerektiğine vurgulanan yazıda, öğretim programlarını desteklemeyen yardımcı eğitim araçlarının kesinlikle kullanılmaması, eğitim araçlarının alınması konusunda öğrencilerin zorunlu tutulmaması yönünde öğretmen ve müdürlerin bilgilendirilmesi istendi. Eğitim müfettişlerinin de teftiş, izleme ve değerlendirmelerinde bu konulara öncelik vermeleri gerektiği belirtildi.

Sabah işe gitmek için kalkmakla başlar babanın görevi. Sessiz olmalı. Uyandırılmamalı öğrenciyi. O gece geç saatlere kadar çalıştı. Kısık sesle konuşmak, tabağı çatalı yavaşça masaya koymak, ve kapıyı çarpmadan çıkmak durumundasın. Güvercin çatıda haberin olsun.
“Ergenlik dönemi kaprislerini çekemem” diyemessin çünkü ortada anlayışa muhtaç bir genç var. Küsmeler, gereksiz çıkışlar, ağlamalar, umutsuzluğa düşmeler daha neler neler. Sabırlı ol lütfen. Evet zor bir durum. Ama çocuğunun motivasyonunu bozmaya hakkın yok.
Bu eğitimin bir de ekonomisi var. En az görüleni ve en çok tutanı cep harçlıkları. Yok demek gibi bir şansın yok. Arkadaşlarına çay ısmarlamalı genç. Dershane veya özel kurs ücretleri standart. Ardından okul servis ücreti. Kaynak kitap parası. Eh artık küçümsenmeyecek bir miktar cebinden çıktı sanırım.

O gün deneme sonuçları alındı. Eve geldin. İçeride Sibirya gibi bir hava var. Anne konuşmadan deneme sonuçlarını sana veriyor. Eliyle ”odada” olduğunu işaret ediyor. Deneme sonuçları şimdilik rezalet. Hadi! yere düşen yavrunu kaldırma zamanı “Canın sağ olsun kızım. Daha önünde çok denemen var. Yükselteceğine eminim. Hem biz senin çok başarılı bir öğrenci olduğunu biliyoruz”. Sonrası, tebessüm ve sarılma sahnesi.
Zaman hızla aktı ve sınavdan önceki gün geldi. Evde olağanüstü hal var. Evin küçük kardeşi abluka altında. Sınava girecek kızımızın dokunulmazlığı genişletildi. Hiç kimse sınav kahramanına karşı olumsuz bir tavır takınamaz; küçük kardeş dahi. Aksi durum suç sayılır. Mahkeme kurulmadan ceza verilebilir. “Öğrencinin canı sıkılmış, birlikte alışveriş merkezine gitmek gerek. Kafayı biraz dağıtsın.
Sevgili anne! elbisesinden çorabına her şey hazır olmalı. Yoksa sınav günü stres yapar haberin olsun. Yukarıdan gürültü geliyor. Komşunun yaramaz miniği yine koridorlarda at koşturuyor. Uyarılmaz ise öğrencimiz uyku problemi yaşayabilir. Sınav kahramanı uykusuz kalmasın. Tebessümle yatağa uğurla. Öğrenci yarım saat uyuyamadı. Bu uyku problemine çözüm ara.”Hadi yat kızım mutlaka uykun gelir. Sağa dön sola dön…” gibi telkinleri sırala.
Sabah oldu olağanüstü hal hala devam ediyor. Bu gün en özel gün. Yüksek performans günü. Herkes hazırol’a geçsin.”Anne, sen çabuk kahvaltıyı hazırla. Küçük kardeş, doğruca bakkala. Taze ekmek almaya. Baba, sen de sınava giriş evraklarını tekrar kontrol et.” Oh işte… Dışarıda yağmur var, kasvete kapılmasın diye moral ver. “Bu gün çok güzel bir gün. Adeta bayram havası var canım!”

Baba! karşılama, uğurlama, götürme, bekleme komitelerinin listesini kontrol et. Tekrar haberdar et. Dayıyı ara, teyzeyi ara, dedeyi ara, komşuyu ara, hemşerini ara. Bir kaç eski arkadaşı da bul. Oh ne güzel düğün konvoyu oluştu.
Evden çık. Hadi evrakları kaybetmeden dışarıda bekleyen komitenin yanına var. Komite oldukça heyecanlı. Mutlular, tebessüm ediyorlar. Sınav öğrencisine moral veriyorlar.”Hadi hadi her şey çok kolay olacak” diyorlar. Sonra arabaya binip sınav yerine yolculuk başlıyor.
Her öğrenciye beş velinin düştüğü okul bahçesine var. Çocuğun içerde sorularla baş başa diye sen bahçede mide krampları geçir. Babasın çünkü. Evladın için attığın ve atacağın her adım anlamlı. her adım güzel. Keşke sen girseydin be baba!
Şu çektiğin sıkıntı çok daha az olurdu. Oğlun içeride sen dışarıda sınavdasın. Ama kutlarım gösterdiğin fedakârlık ve sabırla sen sınavını kazandın. Darısı evladının başına.

Evet biraz abartılı. Sanırım anlatmak istediğimi anladın.
Kadir AKEL
“Yazık Sınav Canavarı Olmuşsun” kitabının yazarı

”YGS ve LYS’de hangi tür sorular gelecek? Çok çalışıyorum ama netlerim artmıyor? Konu eksikliklerimi bilmiyorum? Soruların zorluk derecesi nasıl olacak? Sınavlarda çok heyecanlanıyorum? Sınavlarda çoğu kez zaman yetiremiyorum.” türü iç konuşmalar üniversiteye hazırlanan tüm öğrencilerin zihnini meşgul eder. Bu soruların etkisiyle sınava gerektiği gibi hazırlanamayan birçok öğrenciye rastlamak mümkündür.

Sürekli çalışıyor olabilirsiniz ama bu çalışmalarla edindiğiniz bilgiyi, donanımı ve becerileri eğer sınamazsanız neyi, ne kadar öğrendiğinizi anlamanız pek de mümkün olmayacaktır. Ayrıca asıl sorun neyi bildiğinizden daha çok neyi bilmediğinizdir. Öncelikle eksikliklerin bilinmesi, daha sonra bunların giderilmesi deneme sınavlarıyla kazanılacak bir durumdur.

Sınavlara hazırlık sürecinde çeşitli dönemlerde farklı çalışma tarzları öne çıkacaktır. Kimi zaman konu öğrenimi, kimi zaman genel tekrar ve özet çalışmalar, kimi zaman da test çözümü öne çıkacaktır. Sınavlara belli bir süre kaldığında ise öne çıkan çalışma türü deneme sınavlarıdır. Deneme sınavlarının öğrencilere kazandırdıkları şunlardır:

Öncelikle öğrenciler deneme sınavları ile bilgi ve kavramaya yönelik eksikliklerini belirleyecek, gerçek sınavda çıkması muhtemel soru tiplerini kavrayacaklardır.

Deneme sınavları ile bir taraftan zamanı uygun kullanma becerisi kazanırken diğer taraftan öğrenmeyi etkileyen kaygıyı kontrol altına almayı öğreneceklerdir.

Deneme sınavlarının öğrencilere diğer kazanımı bilişsel gelişimlerine yönelik geri bildirimleri sunmasıdır. Belirli aralıklarla olunan sınavlarla öğrenciler kendi gelişimini değer olarak görme imkânına sahip olacaktır.

Deneme sınavları boy aynasıdır

Deneme sınavları kişinin bir tür boy aynasıdır. Boy aynası kişinin bütün bedenini göstererek bireyin kendine çeki-düzen vermesini sağlar. Deneme sınavları da öğrencinin sınava hazırlık düzeyini ölçer. Alınan puanların hedefe ulaşıp ulaşamayacağını görür. Yapacağı çalışmalarını bu sonuçlara göre düzenler.

Gerçek Snavın Provasıdır

Bir sporcu, bir sanatçı sahneye veya sahaya çıkmadan önce sergileyecekleri oyunu defalarca prova eder ve hata yapma ihtimallerini en aza indirirler. Öğrencilerin hayatının yönünü belirleyen sınavların da provası da deneme sınavlarıdır. Deneme sınavlarına giren aday, gerçek sınavda ne yapacağını bilir, gerçek sınavda karşılaşacağı durumlarla daha önceden yaşayacağından dolayı gerçek sınav tecrübesi edinecektir. Bu nedenle tüm deneme sınavlarının dikkatle uygulanması gerekir.

Öğrenmenin bir yolu da deneme sınavlarıdır

Öğrenmenin gerçekleşmesinde birçok süreçler vardır. Bunlardan biri de deneme-yanılma yoluyla öğrenmedir. Deneme-yanılma yoluyla öğrenme uygulamaya dayalı olduğu için diğer öğrenme yöntemlerine göre daha kalıcıdır. Yapılan tekrarlarla öğrenme arasında bir noktaya kadar doğru orantı vardır. Birçok öğrenci öğrenmeyi, bilgiyi hafızaya alma olarak algılar. Oysa önemli olan bilgilerin depolanması değil, kavranması ve uygulanabilir olmasıdır.

Deneme sınavlarıyla strateji belirlenir

Öğrenciler sınav öncesi deneme sınavları sayesinde gerçek sınavda nasıl bir strateji uygulayacaklarını öğrenir. Örneğin, önce sayısal bölümden mi, sözel bölümden mi başlamalıyım? Her bölüme ne kadar zaman ayırmalıyım, kodlamayı nasıl yapmalıyım, sınav kaygısına karşı en etkin yol nasıl olmalıdır? türü stratejiler deneme sınavlarında kazanılabilir.

Öğrencinin motivasyon düzeyini yüksek tutar

Motivasyon bir tür isteklendirmedir. Deneme sınavlarıyla öğrencilerin diğer bir kazanımı da yüksek motivasyona sahip olmalarıdır. Öğrenciler, aldığı puanlarla tercih etmeyi düşündüğü bölümün puanını karşılaştırarak ne kadar daha çalışması gerektiğini, kaç puana ihtiyacının olduğunu denemelerle öğrenebileceklerdir.

Değerlendirilme yapılmalı

Yanlızca deneme sınavlarına girerek öğrenme tam anlamıyla gerçekleşmez. Öğrenmenin doğru olup olmadığı geri dönüşlerle olur. Üniversite adayı her deneme sınavından sonra sınavda yaptığı yanlışları, yapamadığı sorulara bakarak genel bir değerlendirme yapmalıdır. Değerlendirmede ise yanlış yapılan soruların nedeni araştırılmalı, hata ve eksiklerini giderme yoluna girmelidir. Konuya yönelik bilgi eksikliği veya yanlış öğrenmeler varsa kaynaklar tekrar gözden geçirilmelidir.

Deneme sınavlarının seçiminde özen gösterilmeli

Uygulanan deneme sınav sorularının gerçek sınavı yansıtacak düzeyde olmasına dikkat edilmelidir. Bunun için de kaynak seçimine özen gösterilmelidir. Yoksa sınav sonrasında alınan puanlar yanıltıcı olacağı gibi, öğrenciler için de zaman kaybına sebep olacaktır. Deneme sınavlarından verimi alabilmek için mutlaka yönergelere uyulması gerekir. http://www.zaman.com.tr

 -Çok çalışmam gerek anne çokkkk,

Evet, birçoğumuzun hafızasına kazınmış güzel bir reklâmdı. Sevgili öğrenciler, girmiş olduğunuz sınavların birçoğu çoktan seçmeli test özelliğine dayalı bir sınavdır. Yani daha çok okumaya ve okuduğunu kısa sürede anlamaya dayalı olan bu sınavlarda, soruları çözerken hayati önem taşıyan taktikleri ve stratejileri bilmek, rakiplerinizle olan mesafenizi, başarınızı, kısaca sınavı kazanma konusunda size çok yardımcı olacaktır. Fizik, kimya tarih, felsefe vs dersler ebetteki çok önemli; ancak bunlardan daha önemli bir şey var ki bu derslere nasıl çalışılır, sınavlarda ne gibi taktikleri bilmek bizi başarıya götürür gibi soruların bilinmesi son derece önemlidir.

Örneğin evimize bir çamaşır makinesi ya da buzdolabı aldığımızda ilk baktığımız yerlerden biride o makinenin kullanma kılavuzudur. Nasıl çalışır, ne gibi teknik özelliklere sahip gibi önemli yerlere bakar ona göre hareket ederiz. Tıpkı burada olduğu gibi bizde öğrencilerin ve ailelerinin hayatında önemli bir yere sahip olan bu sınavları kazanmanın yolu ya da başarısının sırrı, sınavların taktiğini, tekniğini ve stratejilerini bilmekten geçtiğine inanıyoruz.

Evet öğrenciler… (İLÖĞRETİM, LİSE VE YÜKSEK ÖĞRETİM)Derslere nasıl çalışılır, bir dersten nasıl verim alınır? Planlı ve programlı ders çalışma nasıl olur? Gibi soruların cevabını bilmeniz ve bu konuda aktif olarak bir şeyler yapmak zorundasınız.           

Özelikle ygs-lys ve sbs’ de derece yapan öğrencilere baktığımızda başarılarının sırlarını sıralarken kimse ben gece gündüz ders çalıştım demiyor. Sanki bu konuda ortak bir karar almışçasına şunları söylüyorlar:-Başarımızın sırrı planlı, programlı ders çalışmak ve sınavların taktiğini bilmek diye sıralıyorlar. Bu yüzden girmiş olduğunuz sınavlara nasıl hazırlanılır, bir dersten nasıl verim alınır gibi önem taşıyan soruları cevaplamamız gerekir. Dünya insanı, artık olaylara taktik ve teknik açısından bakıyor, düşünüyor.

Şimdi sizlere bir dersten nasıl verim alınır, derslere ve sınavlara nasıl çalışılır… Konusunda bazı Taktikler sıralayacağız.

TAKTİKLER

1)Başarılı olmak için bir amaç, bir hedef koy kendine. VE Niçin ders çalışmalıyım Sorusunu sor… Bunun üzerine saatlerce düşünebilirsin. O ateşi içinde hissetmişsen olayın yüzde ellisini hallettin demektir.

2) Birden fazla ve doğru kaynaklardan çalışmaya özen göster.

3)Derslerinizi daima masa başında çalışınız. Yatarak, uzanarak, kanepede, yatakta ders çalışılmaz. Böyle çalıştığınızda fizyolojik olarak gevşeyeceğinizden motivasyonuz azalır ve uykunuz gelebilir.

4)Ders çalışırken birden çok duyu organın aktif olsun. Yeri geldiğinde odan içerisinde, yastığa, duvara veya aynaya çalıştığın konuları anlat. Burada amaç,  anlattığın konuyu hem kulağın duyacak hem anlatacaksın, hem göreceksin. Yani duyu organlarının aktif olarak öğrenme işine katılması…

5)Ders çalışırken ve özellikle program yapmışsan eğer genelde bir sözel dersten sonra bir sayısal ders çalışmaya özen göster.

6)Sayısal ders çalışırken işlem yapmaya özen göster, yani bir karalama kâğıdı elinin altında hazır olsun.

7)Stresli ve gergin ortamlara girme. Özellikle moral ve motivasyon bozmayı alışkanlık haine getirmiş kaygılı insanlardan uzak dur.

Konu çalışırken önemli gördüğün yerlerin altını renkli kalemlerle çiz. Bu ikinci tekrar yaptığında algıda seçicilik dediğimiz olayın işlerlik kazanmasına neden olur. Yani dikkatini çeken ilk yeraltını çizdiğin yer olacaktır. Örnek: Bir toplantıda 10 tane siyah takım elbise giymiş bir yerde birisinin bir beyaz takim elbise giydiğini düşünün. İlk dikkat çeken bu beyaz takım elbiseli olacaktır.

9)Çalışma ortamında dikkatini dağıtacak afiş, poster gibi uyarıcıların olmaması gerekir

10)Eger çalışacağın konu uzunsa konuyu belli kısımlara ayırarak, konu kısa ise bütün olarak öğrenmeye ve çalışmaya dikkat et. Yani tümevarım ve tümdengelim metotlarını kullan.

11)Konu çalışması yapmadan konuyla ilgili testleri ve soruları çözme. Önce konuya hakim ol sonra soru çöz.

12)Her derse isteyerek ve severek çalış. İstek olmazsa başarı gelmez.

13)Okulda işlediğiniz konuları akşam tekrar etmeyi alışkanlık haline getir.

14)Anlamadığın, zorlandığın derslere biraz daha zaman ayır. Bu dersleri görmezlikten gelmek veya kaçmak sorunu çözmez.

15)Ders çalışılırken TV seyretmek ya da müzik dinlemek son derece sakıncalıdır. Bir koltukta iki karpuz taşınmaz. Ya ders çalış ya TV seyret.

16)Kimsenin zoruyla, istegiyle ders çalışmayınız. Eger böyle bir takıntınız varsa başarılı olamazsınız.

17)Çalışma masanızın pencere kenarında olmamasına dikkat ediniz..

18)İlerde olmak istediğiniz bir hedefi A4 kâğıdına yazıp odanız içerisinde herkesin görebileceği bir yere renkli kalemle yazıp asınız. Bu, içinizdeki ateşin devamlı yanmasını sağlayacaktır.

BAŞARININ YOLUNU, UNUTMA…

HEDEF BELİRLE

DERSE ÖN HAZIRLIK

PLANLI ÇALIŞMA      

DİNLENME

MOTİVASYON             

TEST TEKNİĞİNİ BİLME

VERİMLİ ÇALIŞMA     

DERSLERİ TEKRAR ETMEDİR.

Son olarak yükselmek için THY formülünü unutmayın…(Tutku-Hedef-Yöntem)

Hayatta size en yardımcı olacak kişi gene kendiniz olduğunuzu unutmayın. Çünkü hayatınızın direksiyonu sizin elinizde. Yarın eyvah demeden, pişman olmadan iyi ki şunları, bunları böyle yapmışım demesini bilin. “Çünkü hiçbir zafere Çiçekli yollardan gidilmez, Başarı elbette ki tatlıdır; ancak çoğu zaman ter kokar” 

Nevzat ÖZER

Psikolojik danışman ve rehberlik uzmanı

“21 yy da anne ve baba olmak isimli kitabın yazarı”

Önemli uyarı! Öğrenciler uygulama hazır ders çalışma planı beklememelidir. Buradaki planlar örnek ders çalışma programı ve şablonlarıdır.

Sizden beklenen bunlardan hareketle kendinize uygun bir ders çalışma programı hazırlamanızdır.

Bunun için de Ders Çalışma Programı Nasıl Hazırlanır? yazısına göz atabilirsiniz.

Örnek verimli ders çalışma programları

AktuelEğitim

Eğitim de Rehberlik ve Psikolojik Danışma Portalı

İşlevsel Bir Ders Çalışma Programı Nasıl Hazırlanır?

Bu konuda yazılmış birçok kaynak var. Tüm bunları ders programı hazırlamak için öğrencinin incelemesi mümkün değildir. Bunun için burada kısaca püf noktalara değineceğim. Ayrıca yazının sonunda dökümanlar bölümüne eklediğim örnek ders çalışma programlarını inceleyebilirsiniz.

Değerli öğrenci arkadaşım! Eğer ilk defa bir program hazırlıyorsan öncelikle şunu bilmelisin ki programın kalıplaşmış bir şekli, formatı yoktur. Başarıya direkt götürecek sihirli bir ders programı da yoktur. Programın asıl başarısı sizin gösterdiğiniz sabı ve azimde saklı olduğunu unutmayınız. Yazının sonunda verdiğim örnek ders çalışma programından da anlaşılacağı üzere programı istediğiniz şekil ve formatta hazırlayabilirsiniz.

Öncelikle kendinizi tanıyın.

Öncelikle kendinizi tanıyın. Hangi saatte enerjiksiniz, hangi saatte ders çalışma sizin için verimli oluyor, kaçta uyukunuz geliyor, yemek saatleriniz nedir?, hangi dersi kolay yada zor anlıyorsunu, arkadaşlarınıza nekadar zaman tanımalısını, seyrettiğiniz filmler, ailenizle geçireceğiniz vakitlerin hepsini düşünün ve bir kağıda yazın. Bunu haftalık olarak yapın. Hangi gün kime ve neye ders dışında zaman harcadığınızı bilin.

Ders çalışma programınızı haftalık olarak düzenleyin. Haftanın her günü ne yapacağınızı yazın.

Ders çalışma programında o gün içinde okulda gördüğünüz derslere takrar saatleri ayırın. Bir sonraki günün derslerinide gözden geçirecek şekilde planlayın. Örneğin salı günü okuldan çıktınız. İlk sıralara o günkü derslerin tekrarını koymanızda fayda görüyorum. Sonraki aşamada Çarşamba göreceğiniz dersleri alın. Böylelikle aynı derse iki gün içinde (Okulda öğretmenin de anlattığını hesaba katarsak) üç defa tekrar yapmış oluyorsunuz.

Ders programında çalışacağınız dersin kaçta başlayacağını ve kaçta biteceğini yazın. Ancak bunu uygularken esnek olmaya özen gösterin. Diyelim ki matematik çalışıyorsunuz. 40 dakika zaman vediniz. Ama yetmedi. 50 dakika oldu. Önemli değil. O günkü kalan derslerinizi 10 ar dakika ötelemelisiniz.

Öğrenciler ders çalışma programlarında zorlandığı derslere genelde çok yer vermediklerini görüyorum. Yanlış bir alışkanlık. Aksine zorlandığınız derslere öncelik vermelisiniz. Ve zamanı biraz daha uzun tutmalısınız. Bu derslerden kaçmak yerine çevrenizdeki olanakları kullanmayı da programlamalısınız. Örneğin matematikte zorlanıyorsanız daha iyi anlayan bir arkadaşınızdan destek almaya çalışın, öğretmeninize gitmekten çekinmeyin. Yardımcı kaynaklar alarak konuyu farklı açılardan öğrenmeye çalışın. Olduğu kadar yapın. Bunu yapmadığınız vakir. Dünyanın en iyi programı size hiçbir faydası olmayacaktır.

Benzer dersleri üst üste koymayın. Bilgiler karışmasın.

Bir ders çalışma süresi 20 dakikadan az olmasın, 40 dakikadan fazla uzun sürmesin.  Ancak matematik gibi problem çözerken birden kesemeyeceğiniz durumlar ve konu bütünlüğünü bozamayacağınız durumda bu 40 dakikayı makul düzeyde uzatabilirsiniz.

Mutlaka her ders çalışa sonunda 10 dakika dinlenme koyunuz. Bu dinlemnme aralıkları bilgilerin sindirilmesi açısından önemli. Bu dinlenme aralıklarını kendinize ödül olarak sunun.

Örnek ders programını dökümanlar bölümünden alabilirsiniz.

Anlatamadım mı? Sadece İstanbul’da 50 üniversite dedim. Ayrıca her şehrin bir üniversitesi var. Harika!  Çok yakın bir zamanda her lise bitiren bir üniversiteye girebilecek. Hoş, açık öğretimi sayarsak bu günde gidebiliyor ya. Ama formal anlamda üniversiteler yakın bir zamanda sınava giren bütün öğrencileri alacaklar. Sevindirici. Çok mutlu edici.

Aman ne güzel! İstihdam( İşe yerleştirme) açığı ne olacak. O konuda bir gelişme var mı? Maalesef yetersiz.  Okulu bitiren öğrencilerin hepsine dönük istihdam olanakları sağlanmak zorunluluğu var. Olmuyor. Eldeki pirinç pilav yapmaya yeterli değil. Onbinlerce mezun vermiş ve mezunların büyük bir çoğunluğu işsiz bir çok bölüm var. Onlarca isim sayarım. Ama kafaları karıştırmak istemem. Ne yapılmalı? Acilen  iş piyasasının ihtiyacı olan bölümlere ağırlık verilmeli.

“E hocam ben işsizliğin yoğun yaşadığı bir bölümü bitirdim” diyorsan. İş piyasasında iyilerden biri olmak zorundasın.Bitirdiğin bölümle ilgili en iyilerinden birisi olmalısın. Yok başka çaresi dostum.

Tercih yapacak dostlara, “valla dikkat edin”. Çok ciddi bir hata ile boşta kalacağınız bir bölümü tercih edersiniz. Sonrasında da iğne ile kuyu kazmaya başlarsınız haberiniz olsun. Araştırın ya. Nerelerde iş buluyorlar. Çalışma koşulları istihdam imkanları. Hepsini bulacağınız yüzlerce kaynak var. Hiç bulamadınız sa o bölümü bitirmiş bir mezun bulun sorun.

Dedim ya herkes üniversiteli olacak. Çok hoş.Ama iş bulabilecek mi? Şimdi söyleyeceğime dikkat.

Sen bir iş adamısın. Şirketinde çalıştırılmak üzere 4 tane makine mühendisine ihtiyacın var. Müracaat 100 kişi. Bu dört kişiyi nasıl seçersin. İlk gelen dördünü mü alırsın? Yoksa özel bir testten mi geçirirsin.

Özel bir test mi dedin? Bu testle ne yapacaksın? Anlamadım, yapılacak işe en iyi bileni mi alacaksın? Demek ki sen bu işi biliyorsun. Anladığım kadarıyla kendini geliştiren kişileri istiyorsun. Bu isteğin doğru.  Kendini geliştiren 4 kişiyi seçmek istemen doğru bir karar. Çünkü en iyilerle çalışmayı herkes ister.

Anlatmak istediğim şey şu; herkes üniversiteli olunca, üniversite bitirmenin önemi azalacak. Eskiden lise mezunlarının sayısı çok azdı. Değerliydiler. Ama şimdi öyle mi? Hiç beğenmediğin mesleği icra eden bile lise mezunu. Yarında herkes üniversite mezunu olacak. Bu kadar üniversite mezunu arasından sıyrılıp istediğin işi bulmak ancak kendini iyi yetiştirmenle alakalı olacak. Rahmetli Barış Manço oğlu için “ilada müzisyen olsun diye bir isteğim yok. O bir motor ustası olsun. Ama en iyisi olsun. Doğukan usta vidayı sıktı mı adam gibi sıkar desinler” demişti. Tespit çok güzel. Hiç beğenmediğin mesleklerde bile ne korkunç paraların kazandığını bilirsin.

Sayısı fazla olan mühendisliklerden birisi olan ziraat mühendisliği için boşta gezersin demişlerdi. Hakikaten birçoğu da boşta gezdi. Ama işini bilen bir çok ziraat mühendisi abim var. Bu ağabeylerim öyle korkunç paralar kazanıyorlar ki; birçok kişinin aklı hayali almaz.

Yani oldun mu en iyisi olacaksın. Bir mimar olursun, herkes projelerini çizdirmek için sıraya girerler.

Bir makine mühendisi olursun, bütün şirketler seni transfer etmek için sıraya girerler. Hepsi de olur.

Sen sakın üniversiteye gidemem diye düşünme artık. üniversitenin tüm kapıları sana açılıyor. Sen en iyisi olma hedefiyle yürü. Sadece yürü  olur mu?

“YAZIK sınav canavarı olmuşsun” kitabının yazarından

Kadir AKEL