Lisede okuyorsun ve istemediğin halde sayısal bölümü tercih etmek zorunda mı kalıyorsun?

Yazık!!!

Oysa asıl yetenek alanında bir roket olabilirdin. Ama şimdi zoraki gittiğin bölümünde traktör gibi sürüklenip duruyorsun.

Liselerde öğrenim gören öğrencilerin büyük bölümünün sayısal bölümü tercih etme eğiliminde olduğunu görmekteyiz. Peki neden öğrenci  sayısal bölümü tercih etmek  zorunda kalmaktadır. Öncelikle bir tespitte bulunmak gerek. Bütün dersleri çok iyi olan öğrencilerin % 95′i sayısal bölümü tercih ediyor. Yani öğrenci sosyalden çok iyi, Türkçeden çok iyi Sayısal dersleri de iyi olunca hiç tereddütsüz sayısal bölüme gidiyor.

Neden?  Öncelikle psikolojide de yeri olan toplumsal katılım ilkesine uyarak arkadaşlarıyla birlikte olmak. Sayısal bölümde mühendislik mesleklerinin çok olması, tıp fakültesinin sayısal bölümle öğrenci alması, Bir çok şirkette iş bulma yüzdesinin sayısal mesleklerde daha fazla olması nedeniyle öğrenci sayısal bölüme akıyor.

Süper bir eşit ağırlık öğrencisinin  Sayısal(MF)  bölümde ne işi var. Eşit ağırlık bölümünde zirvede olacak öğrenci sayısal bölümde ciddi bir zorlanmayla karşı karşıya kalıyor. Aradan üç yıl geçince alan değiştirmek de artık çok mantıklı olmuyor. Yani öğrenci hiç gereği yokken Fizik kimyanın formülleri arasında kaybolup gidiyor. İyi mi oluyor, hayır. Peki yanlışlık nerede?

Öncelikle doğru bir yönlendirme yapılmalı. Yani öğrencinin çok iyi bir Sözelci( TS),  Eşitağırlıkçı( TM),  Sayısalcı( MF) olduğu anlatılmalı. Asıl alanında zirvede olması gereken öğrencinin zoraki seçtiği  bir alanda vasat bir görüntü çizeceği anlatılmalı.

Burada  Yüksek öğretim kurulunun bu seneki yaptığı değişiklikle öğrenciyi yetenek alanına biraz daha fazla yönelttiği vurgulanmalı. Ama yine de sayısal bölümlerinin bir çoğunun eşit ağırlık alanına kaydırılabileceği, eşit ağırlık alanındaki bir çok bölümün de sözel alana kaydırılabileceği önemli bir tespit olarak karşımıza çıkıyor.

Yani Sayısal alanı başta olmak üzere bir çok bölümün sözele doğru kaydırılması gerekir. Sanırım bu işin içinde olan insanlarda benim gibi düşünüyor olmalılar. Basit bir matematik işlemi nedeniyle bir çok bölümün eşit ağırlık bölümüne kaydığını görüyoruz. Oysa sözel öğrencisi de bu matematik işlemlerini çok rahat yapabilir. Onlarca örnek verebilirim. Ama polemik doğurmamak için isim zikretmeyeceğim.

Burada yüksek öğretim kuruluna büyük bir görev düşmektedir.  Eşit ağırlık ve sözel öğrencilerinin sayısal bölüme yönelmesini engellemek amacıyla acil bir düzenleme gerekir.

Doğru bir yönlendirme doğru bir düzenleme hedefi 12′den vuran öğrenciler olması dileğimle.

YAZIK!!  SINAV CANAVARI OLMUŞSUN… Kitabının Yazarından

Kadir AKEL

1.Alan seçimi çalışmalarının en can alıcı kısmı öğrencilerin ilgi ve yeteneklerinin tespitine yönelik yapılan çalışmalardır. Bu çalışmalarda ?Kendini Değerlendirme Envanteri?, ?Akademik Benlik Kavrama Ölçeği?, ?Mesleki Yönelim Envanteri? ve bazı dershanelerin uyguladığı ?Kariyer Belirleme Testleri? kullanılabilir.

2.Sonraki basamakta öğrencilerin ders başarılarının incelenmesi gerekmektedir. Özellikle seçmeyi düşündükleri alana kaynaklık eden derslerin başarılarının takip edilmesi önem taşır.

3.Yukarıdaki iki çalışma yapıldıktan sonra elimizde bir miktar veri toplanmış olmaktadır. Şimdide veli toplantısı yapıp bu bilgiler ışığında velilerle görüş alış verişinde bulunmak gerekmektedir.

4.Yine bu arada öğrencilere alan seçimi aşamaları anlatılmalı, meslekleri tanıtacak bilgiler verilmeli, bu süreçte öğrenciler ilgi ve yetenekleri ile tanımaya başladıkları meslekler arasında bağlantı kurmaya teşvik edilmelidir.

5.Sınıf rehber öğretmeni bu çalışmalar sırasında rehberlik ettiği sınıf öğrencilerini iyi takip etmeli, ders öğretmenleri ile sürekli görüş alış verişinde bulunmalıdır.

6.Bütün bunlar yapıldıktan sonra Haziran ayında alan seçimi dilekçeleri alınmalı ve bu süreç tamamlanmalıdır.

Alan seçimi basamakları ve mevzuat açısından şartlarıyla ilgili olarak ayrıntılı bilgi isteyen meslektaşlarım daha önce hazırladığım ?Liselerde Alan Seçimi? isimli sunuya bakabilirler.

Genel bir özetleme yaptıktan sonra yanlış alan seçimi üzerinde durmak istiyorum. Okul rehber öğretmeni, sınıf rehber öğretmeni, okul idaresi ne kadarda iyi çalışıp öğrenciye ilgi, yetenek ve ders başarıları doğrultusunda bir alan seçmesi için çabalasada ne yazık ki öğrenciler ve özelliklede öğrenci velileri yapılan hiçbir çalışmayı dikkate almadan kendi kafalarındaki alanı seçmektedirler. Tekrar tekrar uyarsak da engel olamadığımız bu durum sonraki yıllarda çoğu zaman geri dönülmez zararlara yol açmaktadır. Dokuzuncu sınıfta yanlış seçim yapan öğrenci onuncu sınıf sonunda alan değiştirme hakkından yararlanarak hatasını bir miktarda olsa telafi etmeye çalışmaktadır. Asıl sorun onbirinci sınıf sonunda alan değiştirme haklarının olmamasından kaynaklanmaktadır. Onuncu sınıf sonunda yanlışlığın farkına varıp geri dönen öğrenciler olduğu gibi bunu gurur meselesi yapıp geri dönmeyen öğrencilerde bulunmaktadır. Bu öğrenciler başaramayacakları bir alanda mezun olmaya mecbur kalmaktadırlar. Bir çoğu sene kaybetmekte bir çoğuda düşük diploma notlarıyla mezun olmaktadır. Bu konuda Mart ayı başında Milli Eğitim Bakanlığı?na bir teklif yazısı gönderdik. Gönderdiğimiz yazıda değişecek ÖSS sistemine vurgu yaparak bir defaya mahsus 2007-2008 eğitim döneminde olduğu gibi 2008-2009 eğitim döneminde de onbirinci sınıf sonunda alan değiştirme hakkının verilmesini teklif ettik. Yine bu yazıda alan seçiminde her dersten sınıf geçmenin yanında Anadolu liseleri için alana kaynaklık eden derslerin ortalamasının 3.00 olmasını teklif ettik.

Dilerim bakanlığımız bu teklifimizi değerlendirmeye alır ve bu düzenlemeler yapılır.

Bir başka yazıda görüşmek dileğiyle?

Ahmet GÜNAY

Psikolojik Danışman

Mesleki alanda görüş alışverişi için pdrservisi@mynet.com adresinden bana ulaşabilirsiniz.

Alan seçimi yaparken nelere dikkat edilmelidir?

• Öncelikle tercih edeceğiniz alanın, gelecekte seçmeyi düşündüğünüz mesleğe uygun olması gerekir. Sözgelimi tıp fak. tercih etmek istiyorsanız “Fen alanını”, hukuk okumak istiyorsanız “Türkçe-Matematik” alanını seçmelisiniz.
• Seçtiğiniz alan, bir bakıma gelecekteki mesleğinizi de belirlediğinden dolayı ilgi ve kabiliyetlerinizin yanı sıra kişilik yapınıza da uygun olmalıdır.  
• Alan seçimi yaparken “kendi yeterliliğinizi” göz önünde bulundurmalı ve gerçekçi davranmalısınız. Örneğin sayısal dersleriniz çok iyi olmadıktan sonra tıp fak. kazanma ümidiyle fen alanını seçmeniz pek mantıklı bir tercih olmayacaktır. 

Öğrencinin yanlış alan seçmesinin sebepleri nelerdir?

• Alan seçimi hakkında yeterli bilgiye sahip olmamak. Yanlış alan seçiminin en önemli sebebi “bilgisizliktir”. Öğrencilerin “alan seçiminin mantığını” yeterince kavramadan kulaktan dolma bilgilerle hareket etmesi çoğu kez kendilerine pahalıya mal olmaktadır.
• Öğrencinin “kendi yeterliliğini” gerçekçi bir şekilde değerlendirmemesi: Bu sorun daha çok “fen alanını” tercih edenlerde gözlenmektedir. Bu öğrenciler sayısal derslerde yeteri kadar başarılı olmadıkları halde, sayısal puanla öğrenci alan bir fakültede okuma ümidiyle ısrarla fen alanını tercih ederler. Oysa bu durumda öğrencinin mantıklı davranıp başarılı olabileceği başka bir alana yönelmesi gerekir.
• Anne ve babanın beklentilerinin öğrenciyi yanlış alana yönlendirmesi: Bazı ebeveynler, çocuklarının istedikleri alana gitmesine müsaade etmeyip kendi istedikleri alana yöneltirler. Aslında bu durum ebeveynin zamanında gerçekleştiremediği hedeflerini kendi çocuğunda görmeyi istemesinden kaynaklanmaktadır. Halbuki bu süreçte ebeveynin kendi beklentilerine ters düşse bile çocuğunun seçimini onaylaması ve ona destek vermesi gerekir.  
• Arkadaş grubunun etkisi: Bazı öğrenciler “kendilerine uygun” olan alanı seçeceği yerde, arkadaş grubunun seçtiği veya kendisine önerdiği alanı seçerler.
• Yanlış düşünce kalıplarının olumsuz etkisi: Toplumumuzda başarılı öğrencilerin “fen alanını”, başarısız öğrencilerin de “Türkçe- matematik” veya “Sosyal bilimler” alanlarını tercih ettiği kanaati vardır. Sayısal alanların yüceltilip diğer alanların horlandığı bu düşünce tarzının etkisiyle, öğrenci sayısal alanda başarılı olamayacağı halde fen alanını seçebilmektedir.

Akın Yıldırım

Özel Balıkesir Fırat Lisesi

Rehber Öğretmeni

ÖSS?ye giren bir öğrenci sınavdan istemediği bir sonucu aldığında tercihlerini bir sonraki seneye ertele yelebilmektedir ama mezun olduğu alanı ömrünün sonuna kadar değiştirememektedir. Öğrencinin Lisede en uygun alana yönelmesi ile başarılı bir orta öğretime, başarılı bir orta öğretim ise öğrencileri en uygun üniversiteye; bu da daha güvenli ve başarılı bir geleceğe taşıyacaktır.

Lisenin ilk senesi, öğrencinin geleceğe ilişkin çok ciddi kararlar alması ve uygulamasını gerektiren bir dönemdir. Ergenlik çağında olan genç duygusal olarak hassas, karar verebilme becerileri olarak da zayıf bir durumdadır. Bu dönemde anne ve baba çocuğunu yalnız bırakmayıp ona yardımcı ve destek olmalıdır. Anne-babanın bu süreçte izlemesi gereken tutumlar şu şekilde özetlenebilir;
· Anne ve babalar tecrübelerini ile kazandıkları bilgileri, gençlere mesleki bilgilendirmeler ve rehberlik yapmak için aktarmalıdır.
· Ebeveyn, gencin kendi ilgi, yetenek ve beklentileri doğrultusunda tercih yapmasına müsaade etmeli. Anne baba olarak onlara yapılacak en büyük destek ilgi ve yeteneklerini, tespitte yardımcı olmaktır.
· Ebeveyn gerçekleştiremedikleri hedeflerini çocuklarının gerçekleştirmesini isterler. Kendi arzu ve özlemlerine ters düşse de, aile çocuğunun seçimini onaylayıp ve ona destek olmalı.
· Alanları ve bu alandaki meslekleri sizde çocuğunuzla birlikte araştırın.
· Alanlara kaynaklık eden derslerdeki başarı çok önemlidir. Çünkü bu dersler, seçmeyi düşündüğü alanda daha geniş ve kapsamlı olarak okutulacaktır. Bu derslerde zorlanıyorsa başarısı düşecek, bu da diploma notunun düşük olmasına, dolayısıyla orta öğretim başarı puanının düşük gelmesine sebep olacaktır.
· İlgi ve yetenekleri konusunda öğretmenleri ve okulun rehberlik servisinden bilgi alınız.
· Ebeveyn, çocuğu ile konuşmalarında?şu alana çalışkanlar, şu alana tembeller gider? ?şu alan bu alandan daha iyi? şeklinde kıyas yapmamalı. En iyi alan-meslek, gencin başarabildiği ve mutlu olduğu alan-meslektir.
· Aile, alan seçiminde çocuğuna yol göstermeli ama sonuçta öğrencinin verdiği karara saygı göstermelidir.
Şenol YİĞİT
Psikolojik Danışman