Kapsam: Bu kılavuz bilim ve sanat merkezlerine öğrenci seçiminde tanılama amacıyla kullanılmakta olan psikolojik ölçme araçlarının kullanımı ve uygulama standartlarına ilişkin esaslar ile ilgili kişi, kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.

Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Seçimi Psikolojik Ölçme Aracı Uygulama Kılavuzu için tıklayınız

Rehberlik ve araştırma merkezlerinde oluşturulan Özel Eğitim Değerlendirme Kurulları’nca yapılan eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerinde, ülke genelinde birlikteliği sağlamak amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda;

1. Destek eğitim hizmetlerinden yararlanmasına karar verilen bireylerin eğitim planları hazırlanırken; özür türü, gelişim özellikleri, öncelikli ihtiyaçları dikkate alınacaktır. Eğitim planlarında modül ve kazanımlar önerilirken, özel özel eğitim kurumları tarafından verilen destek eğitim süreleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Özel eğitim rehabilitasyon merkezleri tarafından verilen destek eğitim süreleri (aylık sekiz saat bireysel, dört saat grup eğitimi, yıllık 96 saat bireysel 48 saat grup eğitimi olduğu) dikkate alınarak; özel eğitime ihtiyacı olan bireylere bu süre içerisinde kazandırılabilecek sayıda modül ve kazanımlar önerilecektir.

2. Yeniden inceleme amaçlı müracaatlarda, bir önceki eğitsel değerlendirme ve tanılama sonrası önerilmiş olan modül ve kazanımlar dikkate alınacaktır. Önceki incelemede önerilmiş olan kazanımların pekiştirilmesi veya çalışılamamış olması halinde eğitimde devamlılığı sağlamak amacıyla aynı kazanımların veya kazandırılması gereken ilgili kazanımların önerilmesine dikkate edilecektir. Örneğin; bir önceki incelemesinde önerilen kazanımlardan iki tanesinin çalışılmasına devam edilmesi gerektiği, 1 tanesinin ise süre yetersizliği veya bireyin bir dönem eğitimine ara vermesi nedeniyle çalışılamadığı Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu?nda belirtilen bireylere öncelikli olarak yarım kalan kazanım ile çalışılamayan kazanımın öncelikli olarak önerilmesi gerekmektedir.

3. Destek eğitimi önerilirken inceleme tarihinde, özürlü sağlık kurulu raporunun süresinin devam ediyor olması yeterlidir. Önerilecek destek eğitiminin süresi özürlü sağlık kurulu raporunun bitiş süresine bağlı değildir. Örneğin; Özürlü sağlık kurulu raporu bitiş tarihi 10
Haziran 2011, inceleme tarihi 26 Mayıs 2011 olan bireye ihtiyacı doğrultusunda 1 yıllık veya 2 yıllık destek eğitimi önerilebilecektir.

4. İlgi (b) Yönetmeliğin Ekinde bulunan (Ek 2) Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar Bölümünde belirtilen ?Erken çocukluk döneminde (0-6 yaş) bilişsel işlevler, IQ puanı ile değil, etkinlik ve katılım zorlukları ve kısıtlılıklarının düzeyleri ilgili uzmanlar tarafından,
öncelikle aile ve çocuğun katılımı ile klinik değerlendirme yapılarak değerlendirilir?.. Bilişsel alanlarda kaybı olan çocuklarda teşhis bölümüne işlev kaybının düzeyini açıklayan klinik değerlendirme bulgularının da yazılması gerekir. Bu yaş grubunda ?zeka geriliği? tanısı/terimi kullanılmaz; ?BİLİŞSEL GELİŞİMDE GECİKME? tanısı/terimi kullanılır.? hükmü bulunmaktadır. Özürlü sağlık kurulu raporlarında ?Bilişsel Gelişimde Gecikme? tanısı ile gelen 0-6 yaş grubu özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılamalarının yapılarak, destek eğitime ihtiyacı olduğuna karar verilenlere Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı önerilecektir. Konuya ilişkin RAM Modülünde gerekli açıklamalar yapılmıştır.

5. Eğitsel değerlendirme amacıyla ilk kez RAM?a müracaat eden ve zorunlu eğitim çağında olan öğrenciler için, okullar tarafından doldurulan Eğitsel Değerlendirme İsteği Formları,okulların tatil olduğu dönem içerisinde istenmeyecektir. Daha önce tanılaması yapılmış
zorunlu eğitim çağındaki öğrencilerden yeniden incelemeleri yaz tatili dönemine gelenlerin ?Bireysel Gelişim Raporları? nın ise okullar kapanmadan RAM?a gönderilmesi için okullara gerekli duyurular yapılacaktır.

6. Destek eğitimi önerilen bireylerin eğitimlerinde devamlılığın sağlanması amacıyla; raporlarının bitiş tarihinden en az bir ay önce, bireylerin randevu almalarını sağlamak amacıyla öncelikle web ortamında bilgilendirilmeleri ve randevu tarihlerinin ilan edilmesi sağlanacaktır.

7. İlgi (a) Yönetmeliğin 18 inci maddesi kapsamında özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılan itirazlarda, özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından bireylerin yeniden eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılacaktır. Karar sürecinde bilgilerine başvurulmak üzere; özel eğitime ihtiyaç duyan bireyin sınıf ve alan öğretmeni, sınıf rehber öğretmeni, kayıtlı olduğu okulun veya kurumun müdürü, başvuru yapan kurum temsilcisi, özrü ile ilgili sağlık personeli, üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğretim üyesi ve sivil toplum kuruluşu temsilcisinin de çağrılmasına özen gösterilecektir.

Ulusal Mesleki Bilgi Sistemi ile ilgili sunu için tıklayınız
Kılavuzda;
Mesleki Rehberlik ve Bilgi Teknolojileri
Ulusal Mesleki Bilgi Sisteminin Amacı ve Geliştirilme Süreci
Ulusal Mesleki Bilgi Sistemi
MBS’yi Nasıl Kullanabilirim
MBS’de Yer Alan Ölçme Araçlarını Nasıl Kullanabilirim
MBS’de Yer Alan Diğer Başlıklar Nelerdir
MBS’ye ve Mesleki Rehberlik Hizmetlerine İlişkin Ayrıntılı
Bilgilere Nereden Ulaşabilirim
MBS’nin Kullanımında Sıkça Sorulan Sorular
Konularını bulabilirsiniz.

Bu güne kadar uygulamalarda ortaya çıkan birçok sorunun cevabının bulunabileceği bu kılavuz kitabın bir örneği; yönetici öğretmen, diğer okul görevlileri ve ailelerin yararlanması için genel müdürlüğün http://orgm.meb.gov.tr adresinde yayımlanmıştır
İndirmek için tıklayınız

Özel eğitim gerektiren öğrenciler genellikle öğretmenler tarafından sınıflarında istenmeyen çocuklardır. Diğer çocuklara ayrılacak zamanın bu çocuklarla meşgul olarak geçirileceği, dolayısıyla sınıf başarısının geride kalacağı kaygısını taşır öğretmenlerimiz?. Bu öğrenciler için özel program geliştirilmesi özel ölçme-değerlendirme çalışması yapılması da iş yükünü artırır öğretmenin.

Uygulamada da sıkıntılar yaşanır. Öğrenme güçlüğü çeken çocukların eğitsel tanılarında geç kalınır, sınıfta kalmaması gereken bu öğrencilere bazen sınıf tekrarı yaptırılır. Sınıflara dengeli dağıtılmaz. Bireyselleştirilmiş eğitim programları amacına uygun hazırlanmaz, kendi programlarına yönelik ölçme-değerlendirme yapılmaz, yarı zamanlı kaynaştırma eğitimi hiç uygulanmaz, okul öncesi eğitim zorunlu olduğu halde, özel eğitim gerektiren çocuklar tespit edilerek anasınıflarına alınmaz? vs.

            Özel eğitim uygulamalarının istenen noktaya gelememesinin nedenlerinden birisi, özel eğitim uygulamalarının ilgililerce tam anlaşılamamasıdır. Örneğin bunca yıllık meslek hayatımda yarı zamanlı kaynaştırma eğitim uygulayan bir tek kuruma rastlamamışımdır. Ya öğrenciler bütün derslerden özel eğitim sınıflarında eğitim alırlar ya da kendi sınıflarında tam zamanlı kaynaştırma eğitimi alırlar. İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Fizikî mekânları yeterli olan ve kaynaştırma eğitim-öğretim yapılan okullarda kaynak odasına yer verilir.”  hükmüne göre açılan bir tek kaynak oda görmemişimdir. (Özel eğitim hizmetleri Yönetmeliğinde “kaynak oda” değil “destek eğitim odası” olarak tanımlanmaktadır.)

            Bakanlık sorunları görmüş olacak ki kaynaştırma eğitimi konusunda son derece doyurucu bilgiler içeren bir kitapçık hazırlayarak yayımladı. Bu kitapçık Yönetici-Öğretmen-Aile Kılavuzu. Bu kitapçıkta özel eğitimin amaçları, ilkeleri, yararları,  kaynaştırma eğitimi gerektiren bireylerin özellikleri, kaynaştırma eğitimi uygulama biçimleri, yönetici ve öğretmenlerin sorumlulukları,  Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı ve planı hazırlama gibi  uygulamaya dönük bilgiler ile aile eğitimi yer alıyor.

            Uzun zamandır Bakanlıktan böyle doyurucu bir çalışma görmemiştik. Her yööneticinin, her öğretmenin satır satır okuması gereken bir çalışma. Bu çalışmanın Bakanlığın bütün birimlerine örnek olmasını diliyor, başta Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü olmak üzere çalışmada emeği geçenlerin tamamını yürekten tebrik ediyorum.

Doğan CEYLAN

Müfettişler Derneği Başkanı

Sözkonusu kitapçık: http://orgm.meb.gov.tr/duyurular/kaynastirma.pdf

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu
Görme Yetersizliği Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu
İşitme Yetersizliği Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu
Bedensel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu
Yaygın Gelişimsel Bozukluğu Olan Yetersizliği Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu
Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu
Dil ve Konuşma Güçlüğü Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu

http://orgm.meb.gov.tr