Alfabemizle çocuk eğitimi

Çocuk gözlerini hayata anneleriyle açar. Dolayısıyla hayat derslerine, eğitimine ve terbiyesine anneyle beraber baba, ev ve aile çevresi destekte ya da köstekte bulunur. Okul öncesi dönem dediğimiz temel atma dönemi olan 0-6 yaş dönemine alfabemizin 29 harfiyle değinilirse:

A- Akıl Vermeyin: Çocuklarda akıl verme olan nasihat değil de beden dilinin konuşması tesirli olur. Çünkü onlar söyleneni değil yapılanı alırlar.

B- Başkalarına Benzemesini Beklemeyin: Çocuk bireydir. Ayşe ya da Ahmet değildir. O yüzden karşılaştırmalar ve başkasının olmasını beklemeler çocuğun gelişimini kesecektir. İstenen gibi değil de aksine istenmeyen biri gibi olarak yetişecektir.

C- Ciddiye Alın: Eğitmeye çalıştığımız kişinin bir şey anlamadığına, anlamayacağına inanırsak bir yol kat edilemez. Ama karşımızdaki kişinin ve öğreteceğimiz erdemin çok önemli olduğuna inanırsak temel sağlam ve sarsılmaz olacaktır.

D- Denemesine İzin Verin: Çocuğa öğreneceği şeyler üzerinden tek hak tanınmamalı. Yanılmasına ve tekrar denemesine izin verilmeli. Yetişkinler bile bir beceriyi öğreneceği zaman staj sürecinden geçerler ki işe tam hâkim olabilsinler.

E- Empati Kurun: Karşımızdaki çocuğun hayata yeni adım atan her şeyden bihaber ve yeni oluşan bir dünyaya sahip olduğuna inanılmalı, kendimiz gibi olduğuna inanılmalı. Kısaca, empati kurulmalı.

F- Fikrini Sorun: Çocukların dünyasına demokrasi sistemini yerleştirmek için konular hakkında fikirleri sorulmalı. Değer gördüklerine inanırlar, düşünen ayrıca başkalarının düşüncelerine saygı gösteren bireyler yetişmiş olur.

G- Gurur Duyduğunuzu Söyleyin: Öğretilmek istenen beceri ve erdemin tamamen ve sağlıklı kazanılması için çocuk iyi bir harekette bulunduğu zaman onunla gurur duyduğumuzu ifade edici sözler yardımcı olacaktır.

H- Hayallerini Sorun: Çocuğa hayallerinin sorulması onların ufkunu geliştirecektir.

İ- İnatçı ve Israrcı Olmayın: İnat ve ısrar, eğitimin direkt olarak önünü kesen bir durumdur. Ebeveyn inatlaştıkça çocuk da inatlaşır ve varılmak istenen noktadan çokça uzaklaşılır.

J- Jest Yapın: Ara sıra çocuğun sevdiği bir sürprizde bulunmak çocuğu çok rahatlatacaktır. Hatta çocuğa kazandırılmak istenen bir erdem o anda uygulanabilir ve pekişir.

K- Kucaklayın: Çocuğu kucaklamak, çocuğun bir sahibinin ve seveninin olduğunu gösterir, ayrıca bu o çocuğu güvende hissettirir.

L- Lütfen’li Konuşun: Çocuk karşısındakinin konuşma dilini kapar. Dolayısıyla, ona kibar sözcükleri kazandırmak da ebeveynin elinde.

M- Model Olun: Daha önce denildiği gibi, beden dili çok etkili bir eğitim aracıdır.

N- Ne İstediğini Sorun: Çocuklar hep dinlenmediklerinden şikayetçi olur ve bağırırlar. Dolayısıyla istediğini dile getirmesine izin verilirse, ebeveyn ona göre cevap verici ve yönlendirici olur.

O- Oyun Oynayın ve Özür Dileyin: Oyun, çocuğun iç dünyasını, problemlerini ve çevresini nasıl algıladığını gösteren bir alandır. Dolayısıyla çocukla oyun oynandığında onu daha iyi tanıma ve müdahele etme fırsatı olacaktır. Çocuğun yaptığı yanlışları kabullenme ve karşısındakine saygılı olma durumunu kazandıracak en önemli faktörlerden biri de özür dilemeyi öğretmektir. Bunu öğretmenin en etkin yolu da Özür dilemektir.

P- Paylaşın: Dünyanın en bencil varlıkları çocuklardır. Bu bencilliği yontmanın en etkili yolu da paylaşarak paylaşmayı öğretmektir.

R-Rica Edin: Yetişkinler dahi emri vaki sözcüklerden hoşlanmazken, çocuklar asla hoşlanmazlar. Rica etmek yumuşatıcı bir yol olduğu için, çocuğu yumuşatmak adına rica edilmeli.

S- Sorumluluk Verin: Çocuğun özerk olarak iş yapabilmesi için basit sorumluluklarla işe başlanılabilir. Bu sayede çocuk sorumluluk sahibi bir birey olarak hayatına devam eder.

Ş-Şans Verin: Çocukların hata yapma hakkına sahip olduklarını öğretmek ve hatayı düzeltme yollarını öğretmek için onlara yeni şanslar tanımak gerekli.
T-Tutarlı Olun: Çocuklara öğretilmek istenen erdemler anne ve babanın tutarlığı ile öğretilebilir. Ayrıca, anne de baba da kendi içinde ve söylediklerinde tutarlı olmalı.

U- Utandırmayın: Çocuklarla konuşulacak şeyler topluluk içerisinde değil de birebir kibar bir dille konuşulmalı ki çocuk utanmasın.

Ü-Üzüntülerini Paylaşın: Çocukların üzüldükleri durumlar bize basit gelebilir ama onların dünyasında oluşturduğu depremi onlarla yaşamak ve değer vermek gerekli. Bu nedenle paylaşım çok önemli.

V-Vakit Ayırın: Çocuğu dinlemek kadar ona vakit ayırmak da eğitici bir faktördür. Yalnız, bu vaktin verimli geçmesine çok dikkat edilmeli.

Y-Yüreklendirin: Çocuğa cesaret verecek olan kişiler en yakınındaki ebeveynleridir. Onlara inandığımızı ve başaracaklarını söylememiz kendilerinden üstün işler başaracaklarının kanıtıdır.

Z-Zevklerini Öğrenin: Çocuğun zevkini bilmek ve yaşamını bu yörüngede sürdürmek çocuğa kazandırılmak istenen erdemleri başarılı bir şekilde verecektir.

Hatice A.DEMİR
Psik.Danışman ve Rehber

Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz